روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٧٢٢ - روزشمار جنگ جمعه / ٩ خرداد ١٣٦٥ / ٢٠ رمضان ١٤٠٦ / ٣٠ مه ١٩٨٦
فاو به دست ایرانیها درمورد شکست نظامی عراق بسیار نگران شدند و در جستوجوی راههایی برای بالابردن موقعیت نظامی و سیاسی عراق بودهاند. گرچه انتظار نمیرود تغییر موضع سوریه در آینده نزدیک اثر مهمی بر جنگ داشته باشد. بااینحال اعراب میانهرو که برای فراهم کردن این ملاقات تلاش میکنند به وضوح به تغییر نگرش سوریه یا لااقل اتخاذ یک موضع بیطرفانه و صلحجویانه در قبال جنگ ازجانب دمشق امیدوار هستند. زیرا اگر سوریه موضع بیطرفانهتری اتخاذ کند ایران را درمورد پذیرش پیشنهاد صلح بغداد، تحتفشار بیشتری قرار خواهد داد. ٢٧
روزنامه تایمز مالی نیز ملاقاتهای شاه حسین در دمشق و بغداد را موجب پیش بینیهای صاحبنظران منطقه درباره انجام تلاشهای جدی برای برگزاری اجلاس سران عرب - که احتمالاً در سه هفته آینده برگزار خواهد شد - و معتدلساختن موضع سوریه در جنگ ایران و عراق توصیف کرد و به نقل از یک دیپلمات غربی در دمشق نوشت: آخرین چیزی که سوریها میخواهند، انجامگرفتن یک حمله بزرگ ازسوی ایران و به تصرفدرآمدن همه عراق می باشد. در ادامه این مطلب آمده است: به دلیل اختلافات شخصی بین حافظ اسد و صدامحسین تغییر موضع سوریه به نفع عراق غیرمحتمل به نظر میرسد و سوریه ممکن است برای دفع انتقادات اعراب فقط قدری از حمایت خود از ایران بکاهد. ... گرچه گزارشهایی هم میرسد که «سوریها اکنون در باب خطر گسترش جنگ ایران و عراق به سایر نقاط با کشورهای دیگر عرب همصدا شدهاند. منابع موثق سیاسی در تونس میگویند که سوریه به کشورهایی پیوسته است که دعوت قلیبی را برای برگزاری کنفرانس اول ژوئن وزیران امور خارجه عرب در مراکش پذیرفتهاند.
همچنین سوریه اظهار آمادگی کرده که در اجلاس آینده سران عرب در دستورجلسه موضوعات دیگری همچون جنگ ایران و عراق و مسئله فلسطین را نیز در کنار حمله امریکا به لیبی موردبحث قرار دهد. گفته می شود که الجزایر نیز که دفعه پیش از موضع سوریه و لیبی حمایت کرده بود دعوت قلیبی را پذیرفته است.»[١]
١. دیپلماتهای غربی عقیده دارند ایران ممکن است به زودی با برقراری روابط عادی با کشورهای فرانسه و شوروی به یک موفقیت دیپلماتیک عمده در سیاست خارجی خود دست یابد.
روزنامه امریکایی کریستین ساینس مانیتور با اشاره به سفر هفته گذشته یک هیئت ایرانی به فرانسه و ملاقات با مقامات ارشد این کشور به نقل از ژاک شیراک نخستوزیر فرانسه، نوشت: «کابینه وی خواهان گفتوگو و مذاکره با ایران است.» این روزنامه به نقل از خبر دو روز پیش شبکه تلویزیونی سی.بی.سی امریکا افزود: «فرانسه موافقت کرده در ازای آزادی گروگانهای فرانسوی در لبنان یکمیلیارد وام بازپرداخت شود. همچنین گفته شده که فرانسه مقداری پول به آدمربایان پرداخت خواهد کرد، ولی دلالان این گزارشها را موردتأیید قرار ندادند.»
[١] ٢٨. خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارشهای ویژه، شماره ٧٢، ١٠/٣/١٣٦٥، ص٢١، تهران - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ٥/٣/١٣٦٥.