روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٥٩٩ - روزشمار جنگ جمعه / ٢ خرداد ١٣٦٥ / ١٣ رمضان ١٤٠٦ / ٢٣ مه ١٩٨٦
بخشی از تسلیحات نظامی مهم که به دلیل تحریم نظامی امریکا امکان خریداری آن را ندارد، به ره ببرد. ازاینرو، بدون آنکه ملاقاتها و تماسهای رابطان دو طرف رسانهای شود، دو کشور به طور مخفیانه راههای نزدیکی ارتباطات و تأمین و تضمین درخواستهایشان را دنبال میکنند. روند و سرخط این ارتباطات به ظاهر دراختیار حجتالاسلام هاشمی رفسنجانی نماینده امام در شورایعالی دفاع و فرمانده قرارگاه خاتمالانبیا(ص)، است. وی در یادداشتهای روزانه خود دراینباره نقل کرده است: آقای محسن کنگرلو مشاور نخستوزیر و رابط ایران با امریکاییها آمد و اطلاع داد که پسفردا هیئت امریکایی وارد ایران می شود. درباره کیفیت کنترل آنها و مسائل گروگانها و اقلام تسلیحاتی که در مقابل آن باید بدهند مذاکره شد.[١][٢]
٢. علیرضا معیری معاون سیاسی نخستوزیر ایران، امروز، پس از یک دیدار سهروزه از فرانسه به تهران بازگشت. برخی ناظران این سفر را گامی به سوی عادیسازی روابط توصیف کرده و برخی دیگر آن را تردیدآمیز تلقی کردند.
محور عمده مذاکرات هیئت ایرانی با مقامات فرانسوی حول سه موضوع اساسی شامل بازپرداخت یکمیلیارد دلار وام ایران بدون هیچ قیدوشرط، خودداری فرانسه از کمکهای نظامی و اقتصادی به عراق و پشتیبانینکردن از گروههای ضدانقلاب فراری ایران در پاریس به ویژه سازمان مجاهدین خلق (منافقین) و استرداد رهبران آن به ایران بود فرانسویها نیز از ایران خواستند تا برای آزادی گروگانهای فرانسوی در لبنان واسطه شود. علاوه براین، هردو طرف بر تداوم تماسها و سطح مذاکرات تأکید کردند که به نظر می آید مقدمه یک دگرگونی در
[١] این گروه قرار بود روز ٢٨/٢/١٣٦٥، وارد ایران شود. پیش از این در تاریخ ٣١/١/١٣٦٥، محسن کنگرلو در ملاقات با حجتالاسلام هاشمی رفسنجانی گفته بود «امریکاییها حاضر شدهاند برای اقدام ما [ایران] جهت آزادی گروگانهای امریکایی در لبنان، همراه خودشان قطعات [موشک] هاگ را بیاورند.» یک هفته بعد کنگرلو در دیدار با نماینده امام در شورایعالی دفاع گزارش داد که «امریکاییها میگویند موشک هاگ آماده تحویل است، ولی میخواهند قبل از تحویل با کنگرلو ملاقات کنند. گفتم: مانعی ندارد، ولی ظاهراً آنها با اغراض خاص جریان را به تأخیر میاندازند و حسننیت ندارند. در گذشته هم از این فیلمها بازی کردهاند. علیالقاعده آنها باید عجله بیشتری برای آزادکردن گروگانهای خود در لبنان داشته باشند، [که دراینصورت] یا در داخل خودشان مشکل دارند یا درصدد اجرای توطئه هستند. باید با هوشیاری برخورد کرد و نباید هیچ قولی درباره گروگانها داد و فقط گفته شود که اگر با تحویل قطعات هاگ، حسن نیت خود را ثابت کردند، ما برای نجات گروگانها شروع به اقدام میکنیم.» پس از آن در تاریخ ١٨/٢/١٣٦٥، «[محسن] کنگرلو در تماس تلفنی اطلاع داد که امریکاییها گفتهاند روز هفده ماه می (٢٨ اردیبهشت ) نصف قطعات درخواستی [موشک] هاگ را با هیئت ظاهراً آلمانی به ایران میآورند و پس از تنظیم برنامه آزادی گروگانها در لبنان بقیه را میآورند.» [اکبر هاشمی رفسنجانی، اوج دفاع (کارنامه و خاطرات سال ١٣٦٥)، به اهتمام عماد هاشمی، تهران: دفتر نشر معارف انقلاب، چاپ هشتم ١٣٨٨، صص٧٠، ٧٨، ٧٩ و ٩٢]
[٢] ٣٣. اوج دفاع، پیشین، صص ١٠٥ و ١٠٦.