روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٥٤٤ - روزشمار جنگ سه شنبه / ٣٠ اردیبهشت ١٣٦٥ / ١٠ رمضان ١٤٠٦ /٢٠ مه ١٩٨٦
در این گزارش که امروز، در روزنامه رسالت به چاپ رسید، مجله العالم ابتدا ضمن اشاره به نبردهای اخیر ماه آوریل (اردیبهشت )، درباره حمله عراق به جزیره مجنون و مهارشدن این حمله به همت رزمندگان و حمله ایران در نیمه شعبان به محور فاو - بصره و تلفات نیروهای عراقی نوشته است: از زمان تسلط نیروهای ایران بر شهر فاو در ٩ فوریه گذشته، نیروهای عراقی نتوانستند در ضدحملههای خود که تلفات سنگینی را همراه داشت هیچ بخشی از این شهر را بازپس بگیرند.
مفسر مجله العالم علل تشدید جنگ در جبهه های جنوب را که وی از آن به عنوان "بحران در منطقه جنوبی" یاد کرد، متأثر از دو عامل دانسته و دراینباره گفت: از مهمترین علل افزایش بحران، حمله امریکا به لیبی، تهدیدات ریگان علیه سوریه و ایران و توجه مسئولان ایرانی به این تهدیدات است. همچنین شاید از عواملی که باعث شدت درگیری در جنگ شده احساس ناکامی مسئولان عراقی از موضع اخیر شوروی درمورد مجهزساختن عراق به اسلحه بیشتر باشد. طه یاسین رمضان معاون اول نخستوزیر عراق، که در هفتههای گذشته، در رأس هیئتی به شوروی رفته بود، گفت: «روابط کشورش با امریکا و شوروی خوب است، اما امریکاییها به موضع ما در جنگ نزدیکتر شدهاند.»[١] مفسر العالم عامل دیگر شدت جنگ در جبهه ها را رسیدن گزارشهایی با موضوع پیش بینی حمله وسیع ایران در آینده نزدیک و دعوت امام خمینی به بسیج عمومی که به دنبال آن دهها هزار داوطلب روانه جبهه ها شدند، دانست؛ بنا بر این گزارشها در مناطق جنوبی نیروهای زیادی تمرکز یافتهاند. بعضی از گزارشگران غربی گفتند ممکن است ایران به حمله وسیع در ٢ منطقه دست بزند، اولی در منطقه نزدیک جزایر مجنون در هورالهویزه با هدف تسلط بر شرق دجله و شاید تسلط بر مسیر مهم بصره - بغداد و دوم در محور فکه نزدیک شهر العماره به منظور فرسودهکردن نیروهای عراقی و ازهمپاشیدن آنها و بالاخره تسلط بر خود شهر العماره می باشد و این یک دستاورد معنوی بزرگ مانند دستاورد ایرانیها در فاو خواهد بود.
العالم همچنین با اتکا به برخی گزارشهای رسیده از پایتختهای غربی درباره تغییر رویکرد ایران از جبهه های جنوب به جبهه های شمال افزود: «شاید علت توجه ایران در شرایط فعلی به سوی منطقه شمالی جبهه، پیروزیهای زیاد عراق در طول سه هفته گذشته باشد. گرچه ایرانیها به این پیروزی اشاره نمیکنند ... اما طبق گزارشها ایرانیان برای یک حمله وسیع در منطقه شمالی به قصد تصرف مناطق کوهستانی آن نقشه میکشند و این حمله از جنوب شهر
[١] به نظر میرسد این گفته ناراحتی مسئولان عراقی را از شوروی منعکس میکند. ناظران خاطرنشان کردند که هنگام عزیمت هیئت عراقی به مسکو اسامی تمام اعضای هیئت همراه اعلام نشد، اما پس از بازگشت به بغداد ذکر شد که سپهبد عبدالجبار شنشل وزیر مشاور در امور نظامی، جزو هیئت بود. زیرا آنها میخواستند که معاملات نظامی، سری و بدون سروصدا باشد، اما فاشکردن نام شنشل نشانه کماهمیتی دستاوردهای این سفر می باشد. از سوی دیگر، طه یاسین رمضان در هنگام دیدارش از مسکو نتوانست با گورباچف رهبر شوروی، یا گرومیکو ملاقات کند و این مسئله بی توجهی شوروی را به گسترش روابطش با بغداد نشان داد. [روزنامه رسالت، ٣٠/٢/١٣٦٥، ص٢]