روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٢٢ - ارتش عراق و استراتژی دفاع متحرک
موردحمله و سرکوب قرار میدهند[١] و بزرگترین خسارات و ضایعات را به سازمان آنها وارد خواهند کرد و هیچ تجمع و تراکمی را بدون ضربت و سرکوب باقی نخواهند گذاشت.»
بدین ترتیب ارتش عراق با تبیین راهبرد جدید موسوم به "دفاع متحرک" در اولین گام در تاریخ ٢٣/١٢/١٣٦٤ به منطقه چوارتا در شمالشرق استان سلیمانیه عراق که در تصرف رزمندگان ایرانی بود، حمله کرد و پس از کسب موفقیت و احیای روحیه رزمی با اجرای عملیات در مناطق دیگری چون پنجوین (٢٩/١٢/١٣٦٤)، دربندیخان (١٠/١/١٣٦٥)، شرهانی و سومار (١٨ و ٢٢/١/١٣٦٥)، سیدکان و جزیره مجنون (٤ و ٦/٢/١٣٦٥)، بخشی از مواضع رزمندگان را تصرف و اشغال کرد. عراق در دهم اردیبهشت ماه ١٣٦٥ (مقارن با اولین روز کتاب حاضر) به مواضع ارتش در مناطق مذکور (بجز جزیره مجنون) حمله کرد و در ادامه در روز های ١٩، ٢٤ و ٢٧ اردیبهشت ماه مواضع دیگری از ارتش ایران در مناطق پیچ انگیزه، حاج عمران و مهران را هدف تهاجم قرار داد.
الف) عملیات در فکه، ادامه استراتژی دفاع متحرک
در ساعت ٦ صبح روز دهم اردیبهشت ١٣٦٥، یگان های تحتامر سپاه چهارم عراق با پشتیبانی توپخانه، نیروی هوایی و هوانیروز، نیرو های زرهی و پیاده در جبهه ای به طول ٢١ کیلومتر به مواضع نیرو های خودی در منطقه فکه حمله کردند. در مدت کوتاهی، مواضع رزمندگان در خط مقدم در هم شکسته شد. در ادامه با رخنه و نفوذ دشمن علاوه بر اشغال مقر فرماندهی گردان های مستقر در منطقه، تلفات زیادی به یگان های مستقر در منطقه تحمیل شد. بدین ترتیب نیرو های خودی مجبور به عقب نشینی شدند و امکانات و تجهیزات بسیاری به دست مهاجمان عراقی افتاد. قوای دشمن در روز اول حدود ١٠ کیلومتر در عمق پیشروی کرده و علاوه بر اشغال ارتفاعات سرکوب منطقه حدود ١٠٠٠ نفر را به اسارت گرفتند و ٥٠ تا ٦٠ تانک و نفربر سالم را به غنیمت بردند. درپی این تهاجم در یازدهم اردیبهشت فرمانده سپاه چهارم عراق اعلام کرد: مادامیکه ایران نیات توسعه طلبانه خود را دنبال کند، سرزمین های اشغالی ایران را حفظ خواهیم کرد. سرلشکر احمد ثابت سلطان در هفدهم همین ماه خاطرنشان کرد که به تصرف خاک ایران تا خارجشدن نیرو های ایرانی از فاو ادامه خواهیم داد. ماهر عبدالرشید فرمانده سپاه هفتم نیز در روز سیزدهم اردیبهشت ادعا کرد که درصورت تأمین نیروی انسانی کافی، تمام مناطق جنگی دراختیار ایران را بازپس خواهیم گرفت.
درپی درخواست کمک نیروی زمینی ارتش از نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به منظور جلوگیری از پیشروی بیشتر دشمن و نیز بازپسگیری منطقه اشغال شده، فرمانده نیروی زمینی سپاه استعدادی از تیپ١٠ سیدالشهدا(ع) را به منطقه اعزام کرد. این تیپ پس از انجام شناسایی تعجیلی و برخی هماهنگیها با فرماندهی لشکر١٦، ساعت ٢٣:١٧ شامگاه دوازدهم اردیبهشت ،
[١] شرح وقایع این عملیات ها در کتاب چهل و یکم روزشمار آمده است.