روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٤٠ - ارتش عراق و استراتژی دفاع متحرک
تلاش های میانجیگرانه اردن برای نزدیکی سوریه و عراق با هدف ایجاد شکاف در مناسبات تهران - دمشق
برتری ایران در جنگ به خصوص پس از عملیات والفجر٨، موجب تغییر سیاست و واکنش کشور هایی شد که تصور می کردند ایران در جنگ فرسایشی تضعیف و سرانجام تسلیم خواهد شد؛ در نتیجه حمایت این کشورها از عراق و فشار به ایران افزایش یافت. در همین مقطع، سیاست سوریه که در طول پنج سال گذشته مبتنیبر حمایت از ایران در مقابله با عراق بود با واکنش های منفی و جدیتر جهان عرب مواجه گشت. از سویی «تحولات منطقه ای نیز به گونهای پیش میرفت که گسترش همکاریها بین دمشق و تهران را ضروری میساخت.»^^^^^^ ازجمله میتوان به تهدیدهای مکرر رژیم اشغالگر قدس و امریکا برای حمله به سوریه و ترس این کشور از تشدید فشارهای کشورهای جناح راست عرب اشاره کرد. همچنین از دیگر مسائلی که در روابط سوریه و ایران و در عملکرد سوریه در جنگ تحمیلی تأثیر داشت سقوط شدید قیمت نفت بود که درپی آن درآمدهای نفتی ایران به شدت کاهش یافت. از طرفی کوتاهی دمشق در پرداخت بدهیهایش به ایران موجب شد تا تهران از زمستان ١٣٦٤، ارسال نفت به سوریه را متوقف کند که به دنبال این سردی روابط، کشورهای عربی ازجمله عربستان سعودی و به ویژه اردن تلاش کردند تا زمینه به بود مناسبات سوریه و عراق و آشتیدادن صدام حسین و حافظ اسد رئیس جمهور سوریه را فراهم آورند. ایران نیز در مقابل با درک وضعیت و به سبب فشار شدید کشورهای منطقه و فرامنطقه تلاش کرد تا ازطریق مذاکره، چالش موجود در روابط خود با سوریه را به حداقل برساند و در جهت رفع آن بکوشد.^^^^^^^
از سویی راهبرد سوریه که تا حدی تحت تأثیر کمکهای مالی کشورهای متمول عرب قرار داشت، پیغامی با این مضمون دریافت کرد که اگر دمشق رهبران ایران را وادار به پذیرش صلح در جنگ با عراق کند، یک کمک مالی به علت این تغییر راهبرد، دریافت خواهد کرد. در این رابطه حسین پادشاه اردن، به عنوان یک میانجی با سفر به سوریه، تلاش کرد تا دمشق را در تغییر رویکرد سیاسیاش درقبال عراق و رویگردانی از ایران ترغیب کند؛ چراکه به زعم تحلیلگران، موفقیت در آشتیدادن عراق و سوریه نتایج بسیار مهمی درپی داشت و علاوه بر تأثیر بسیار در پایاندادن به جنگ عراق و ایران، موجب استقرار مجدد وحدت عربی می شد. به همین دلیل، مقامات ریاض و امان بیصبرانه مشتاق تغییر گرایش حافظ اسد رئیس جمهور سوریه، بودند. به خصوص که آنها به دنبال فتح فاو به دست رزمندگان ایرانی و شکست نظامی عراق در این منطقه بسیار نگران و در جستوجوی راههایی برای تقویت موقعیت نظامی و سیاسی عراق بودند. گرچه انتظار نمیرفت تغییر موضع سوریه در آینده نزدیک اثر مهمی در جنگ داشته باشد، بااینحال اعراب میانهرو