روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٧ - ارتش عراق و استراتژی دفاع متحرک
مناسبات محرمانه ایران و امریکا
مناسبات دو کشور ایران و امریکا که پس از پیروزی انقلاب اسلامی به دلیل قطع روابط سیاسی دو کشور و تحریم نظامی ایران ازسوی امریکا همواره تیره بود، در سال ١٣٦٤، به دلایلی ازجمله مسائل داخلی لبنان که گروگان گرفتهشدن چند تبعه امریکایی به دست نیرو های سازمان جهاد اسلامی را درپی داشت و نیز برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در امریکا (سال ١٣٦٥)، وارد مرحله جدیدی شد. به طوریکه دولت جمهوریخواه امریکا را واداشت تا در مسابقه انتخاباتی با حزب رقیب، از نفوذ ایران در لبنان به عنوان برگ برند های برای آزادی گروگانها استفاده کند. ازاینرو، دولت مذکور کوشید تا ارتباطات و مذاکرات محرمان های با ایران برای آزادی گروگانها در ازای واگذاری سلاح (موشک فونیکس و قطعات موشک هاگ) آغاز کند. مذاکرات از اسفندماه ١٣٦٤، وارد مرحله جدید و جدیتری شد، به طوریکه در ١٧/٢/١٣٦٥، واسطه ایرانی اعلام کرد امریکاییها تا ده روز دیگر نیمی از قطعات درخواستی مربوط به موشک هاگ را تحتپوشش یک هیئت آلمانی به ایران خواهند آورد و مابقی آن را پس از مشخصشدن زمان آزادی گروگانها تحویل خواهند داد.
همزمان با روند مذاکرات در ٢٤/٢/١٣٦٥، دادگاه لاهه برپایه شکایت ایران با صدور حکمی دولت امریکا را به پرداخت ٥٠٠ میلیون دلار به ایران محکوم کرد. هیئت امریکایی سرانجام در ٤/٣/١٣٦٥ به سرپرستی مک فارلین مشاور ویژه رونالد ریگان رئیس جمهور امریکا، همراه محمول های که شامل یک چهارم نیاز های تسلیحاتی ایران می شد به تهران آمد. این هیئت پس از سه روز اقامت به دلیل توافقنکردن با ایران بر سر فرمول آزادی گروگانها و بدون آنکه موفق به ملاقات با مقامات ارشد جمهوری اسلامی شود، ایران را ترک کرد.
دراینحال، برخی رسانه های امریکایی، مدعی رقابت ایران و سوریه برای آزادی گروگانها شدند. به طوریکه شبکه تلویزیونی سی.بی.اس امریکا در بیستوسوم اردیبهشت ماه در گزارشی ادعا کرد که سوریه در راه تلاش برای آزادی گروگانها ایران را تهدید کرده که درصورت همکاری نکردن دراین خصوص حمایت خود را از ایران در جنگ با عراق سلب خواهد کرد.
روند روبه بهبود روابط ایران و فرانسه
روابط ایران و فرانسه نیز در این دوره تحت تأثیر موضوع به گروگان گرفته شدن تعدادی از اتباع این کشور به دست سازمان جهاد اسلامی در لبنان قرار داشت. مقامات پاریس نیز همانند همتایان امریکایی خود درصدد برآمدند تا از نفوذ ایران برای آزادی گروگانها استفاده کنند. اگرچه در این فرایند دولتمردان فرانسوی گوشه چشمی به تلاش های سوریه داشتند، اما بیشتر امیدشان به نقش و اثرگذاری ایران بود. ازاینرو پس از عملیات والفجر٨، روابط دیپلماتیک دو کشور با پیششرط ایران مبنیبر اینکه فرانسه باید سیاست خود را در قبال ایران تغییر دهد