و ازين تقرير سرّ حديث نبوى صلوات اللّه و سلامه عليه پديد ميگردد كه فرموده‌اند: و ان لربكم فى ايام دهر كم نفحات من رحمته الا فتعرضوا لها، يعنى كه بدرستى مر پروردگار شما را در روزهاى زمانه اتيان نفحه‌هاى بسيار و بيشمار حاصل است از رحمت و كرم حضرت حق سبحانه و تعالى، كه بيدار باشيد، خود را بر آنها عرضه داريد. و درين حديث بصراحت‌ [١] مبيّن فرمودند كه نفحات الطافشان دوام دارد، چنانچه خللى واقع گردد بالضروره از مستعدّ است كه بمرتبه استعداد نرسيده است.

و در زير اين اشارت با بشارت تنبيهات عظيمه و جليله موجود، و قاعده‌هاى خطيره و كثيره حاصل. در اوان تدبّر و تفكّر متأمّل را وقوف بر اينها حاصل است.

پس ميفرمايند: وَ مِنْ شَرِّ غاسِقٍ إِذا وَقَبَ‌- استعاذه‌كننده‌ [٢] در اين محلّ همين نفس جزئيّه است مر انسان جزئى را از شرورى كه لازمه اشيائى است كه ناشى‌اند از تقديراتى كه واقع‌اند در نواحى قدرى كه از قضا حاصل گشته است.

بعد از اين تحرير بايد دانست كه عظيمترين امورات مذكوره در اينكه تأثير در اجزاى بدنيّه بتوسط جوهر نفس انسانى نمايند، اشيائى باشند [كه‌] با همان اجزاء داخل پوست عروق بدن ميشوند [٣]. و همان امور

[١] در اصل: بصراحتا

[٢] در اصل: استفاذه كنند. متن عربى: «المستعيذ هو النفس الجزئية». جامع البدائع، ص ٢٧

[٣] متن عربى: «ثمّ ان أعظم تلك الامور تأثيرا فى الاضرار بجوهر النفس الانسانية الأشياء الداخلة معها فى اهاب البدن» جامع البدائع، ص ٢٧