پنج رساله - ابن سينا - الصفحة ١٤ - پيشگفتار مهدى محقق
١- ابن رشد كتابى به نام فى الفحص عن مسائل وقعت فى العلم الالهى فى كتاب الشّفاء لابن سينا نوشته است.
٢- علامه حلّى كتابى به نام كشف الخفاء فى شرح الشفاء تأليف كرده است.
٣- غياث الدين منصور دشتكى شيرازى كتابى بنام مغلقات الهيّات الشفاء به رشته تحرير در آورده است.
٤- سيّد احمد علوى عاملى، شاگرد و داماد مير داماد، كتابى تحت عنوان مفتاح الشفاء و العروة الوثقى فى شرح الهيات كتاب الشفاء نگاشته است.
٥- صدر الدين شيرازى چنانكه ياد شد تعليقاتى بر الهيّات شفا دارد كه همراه با شفا به صورت چاپ سنگى طبع شده است. [١] ٦- ملّا مهدى نراقى نيز شرح الالهيّات من كتاب الشفاء را به رشته تحرير درآورده است. [٢] اين قسمت يعنى بخش الهيّات شفا مورد توجّه اروپائيان قرار گرفته است كه آنان به صورتهاى گوناگون از آن بهرهبردارى كردهاند.
متن عربى و ترجمه فرانسوى بخش روانشناسى (كتاب النفس) شفا را، يانباكوش در دو جلد، در ١٩٥٦ م در پراگ و متن عربى آن را فضل الرحمن در آكسفورد (انگلستان) منتشر كرده است. ترجمه قديمى لاتينى آن نيز براى نخستين بار در ١٥٠٨ م در ونيز ايتاليا و چاپ انتقادى جديد آن ترجمه به كوشش سيمون فانريت در دو جلد زير عنوان «ابن سيناى لاتينى، كتاب درباره روان» در لوون سويس در سالهاى ١٩٦٨ و ١٩٧٢ م همراه مقدمهاى درباره نظريات روانشناسى ابن سينا از ج. وربكه منتشر شده
[١] . براى آگاهى بيشتر از شروح و حواشى در ترجمه و تلخيص شفا رجوع شود به فهرست نسخههاى خطّى مصنفات ابن سينا از دكتر يحيى مهدوى صفحه ١٧٢- ١٧٤ و مقدّمه كتاب النجاة من الغرق فى بحر الضلالات ابن سينا (تهران، ١٣٦٤ ه. ش) از محمّد تقى دانشپژوه، صفحه ٧٥ به بعد.
[٢] . اين كتاب به كوشش نگارنده (مهدى محقّق) از روى نسخه به خطّ مؤلّف تصحيح و در سال ١٣٦٥ ه ش به وسيله مؤسّسه مطالعات اسلامى چاپ و نشر شده است.