در دست‌است. در واقع ازاين دوره تنها سخنرانيهاى امام حسين عليه السلام بر عليه معاويه ونامه‌هاى آتشين آن‌حضرت به‌او وقيامهايى كه به‌رهبرى اصحاب پيامبر كه هواخواه اهل بيت آن‌حضرت بودند، براى ما باقى مانده است.

امّا به نظر نگارنده همين اطلاعات اندك مى‌تواند تصوير كاملى از اوضاع سياسى كه امام سجّاد در زمان پدرش، يعنى در سنين جوانى با آن دست به گريبان بوده، در پيش روى ما به نمايش بگذارد.

پس از عاشورا

اين نيروى جنبش سياسى در زمان معاويه، هر چه بود در واقع به مثابه آتشى در زير خاكستر به شمار مى‌آمد كه معاويه با زيركى معروف خويش و با وسايل گوناگون همچون بذل و بخشش اموال و مناصب، به عنوان حق السكوت به آزمندان و خوراندن عسل زهر آلود به آزادگان، اين وضعيّت را ايجاد كرده بود.

جريانهاى سياسى بى‌صبرانه در انتظار نابودى‌معاويه بودند از همين رو حادثه كربلا، در واقع جرقه‌اى بود كه آتش‌انقلابها را در چهارگوشه جهان اسلام بر افروخت اين حادثه درست در زمانى روى داد كه وارث ابوسفيان و مرد زيرك عرب (معاويه) چشم از جهان بر بست بدين ترتيب، با مرگ معاويه عصر انقلابهاى مخالف «جاهليّت پنهان» آغاز گرديد.

پس از شهادت امام حسين عليه السلام، مدينة الرسول به قيام برخاست ويزيد بن معاويه را از حكومت بر كنار كرد. در مكّه عبداللَّه بن زبير قيام كرد