عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٠٥ - د شرائط معتبر در مقر

ترجمه:

فرع‌

اگر مقر بگويد: براى او بر ذمّه من است كذا كذا درهم.

يا بگويد:

براى او بر ذمّه من است كذا و كذا درهم.

از نظر حكم همچون صورت قبل مى‌باشد. [١]

تذكّر

اگر مقرّ « درهم » در حال جرّ را به بعض درهم تفسير نمود اين تفسير جائز بوده و از وى مسموع مى‌باشد.

برخى از فقهاء فرموده‌اند:

در آن چه از امثله ذكر گرديد لازم است از معادل و مشاكل آنها در اعداد تبعيّت نمود. [٢]

[١] يعنى اين دو عبارت را نيز همچون عبارت قبل با حركات سه‌گانه و وقف بايد بر يك درهم حمل نمود.

[٢] بنابراين اگر مقر كلمه مبهم يعنى (كذا) را مفرد و تميزش كه (درهم) باشد را مرفوع آورد مقر به يك درهم مى‌باشد زيرا مميّز عدد مفرد هرگز مرفوع ذكر نمى‌شود پس بايد آن را بدل از (كذا) قرار داد.

و اگر تميز كلمه (كذا) را منصوب آورد مقر به بيست درهم مى‌باشد زيرا بيست كمترين عدد مفردى است كه تميزش منصوب مى‌باشد.

و اگر تميز (كذا) مجرور آمد لازم است اقرار را به عدد صد حمل كنيم زيرا اين عدد در تراكيب عربى كمترين عدد مفردى است كه تميزش مفرد مجرور مى‌آيد.

و اگر كلمه (درهم) با حالت وقف آمد محتمل است مرفوع بوده يا مجرور باشد از اين‌رو بر اقل كه قرائت رفع است حمل مى‌گردد. و اگر مقرّ كلمه (كذا) را تكرار و بدون عطف ذكر نمود و (درهم) را مرفوع خواند مقر به يك درهم است و چنانچه (درهم) را منصوب بياورد مقربه عدد يازده مى‌باشد و در صورتى كه (درهم) را مجرور بياورد مقربه سيصد درهم مى‌باشد.

و اگر مقر كلمه (كذا) را تكرار و با حرف عطف ذكر نمود و (درهم) را رفع داد مقربه يك درهم مى‌باشد