عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧١ - شرائط متعاقدين و پارهاى از احكام مربوط به آنها

ترجمه:

ز: اگر كسى در وصيتش مقيّد نمود كه فلان مال را پس از مرگش به جيران و همسايگان بدهند حكم اين است:

كسانى كه تا چهل ذراع در پهلوى خانه وى هستند مشمول اين وصيّت مى‌باشند.

ح: اگر كسى وصيّت براى موالى نمود حكم اين است كه كلمه « موالى » را بر معناى عتيق و معتق بايد حمل كرد و بهردو از مال الوصيه داد مگر آنكه قرينه‌اى در عبارت باشد.

برخى از فقهاء فرموده‌اند:

وصيّت براى موالى باطل است. [١]

ط: اگر كسى براى فقراء وصيّت نمود اين وصيّت منصرف به فقراء هم كيش و هم مذهب وى مى‌باشد.

ى: در عنوان فقراء مساكين نيز داخلند مشروط به اين‌كه با ايشان مساوى بوده يا حالشان از آنها سخت‌تر باشد و در غير اين دو صورت مشمول حكم آنها نيستند.

و همچنين است عكس آن. [٢]

[١] زيرا لفظ « موالى » مشترك است بين آقا و بنده و بدين ترتيب مجمل مى‌باشد.

[٢] مقصود آن است كه موصى براى مساكين وصيت كند كه در اين صورت اگر قائل شويم اين دو از نظر نياز با هم متساوى بوده يا فقير حالش سخت‌تر است حكم مسكين شامل فقير شده و در غير اين دو صورت مشمول حكم نيست.