مناظره هاى معصومان - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٥٠ - تبيين سرنوشت در ديگر سخنان امام
مدح امام سرود.[١]
ريشه هاى انديشه اين مرد سالخورده را بايد در تبليغات احبار يهود آن زمان، و حكومت هاى ناآشنا به معارف اسلام جستجو كرد ـ آنان، سرنوشت را به عنوان عامل خارج از اراده و اختيار انسان مى انديشيدند كه در حقيقت فعال ما يشاء در زندگى انسان است. اگر سرنوشت را چنين تفسير كنيم، طبق منطق امام فرستادن پيامبران و فرو فرستادن كتاب هاى آسمانى و دانش هاى تربيتى، همگى لغو و بيهوده خواهد بود. ديگر نبايد در مورد نكوهش نافرمانان و ستايش فرمانبران، سخن گفت، زيرا هيچ يك از آنان واجد اختيار نبوده و ناخواسته به آن سو كشيده شده اند.
تبيين سرنوشت در ديگر سخنان امام
اگر اميرمؤمنان، برخى را از انديشيدن در قضا و قدر بازداشت، و يا آن مرد سالخورده را به گونه اى توجيه كرد كه پيامدهاى قضا و قدر در ذهن او جاى نگيرد ولى در گفتگوى سوم، با فرد متخصص در اين مسائل پرده از رخسار سرنوشت برداشت و اگر در اين مورد خوب بينديشيم، واقعيت سرنوشت، خوب درك خواهيم كرد، و آن اينكه:
[١] كشف المراد: بخش قضا و قدر، ص ٩١، طبع مؤسسه امام صادق(عليه السلام)، دو بيت از آن اشعار چنين است:
أنت الإمام الذى نرجو بطاعته