مناظره هاى معصومان - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢١٦ - تأثير علل طبيعى در پديدههاى مادّى

درباره فقره دوم (وَ السَّمَاءَ بِنَاءً) چنين مى فرمايد: «آسمان را پوششى از بالاى سر شما قرار داده و در آن آفتاب و ماه و اختران آفريده است كه از همگان بهره بگيريد.

درباره فقره سوم (وَ أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً) مى فرمايد: باران را به صورت ريزريز فرود آورده كه اگر قطعه قطعه بود، كشاورزى و باغات شما را نابود مى كرد.

درباره فقره چهارم(فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الَّثمَرَاتِ رِزْقًا لَكُمْ)مى فرمايد:به وسيله آب، ميوه هايى پديد آورد تا روزى شما باشد.

آن گاه در آخرين فقره آيه كه مى فرمايد:(فَلاَ تَجْعَلُوا للهِ أَنْدَادًا)مى فرمايد: اى انسانهاى خردمند و هوشمند، مبادا براى خدا شريكى كه از چوب و آهن ساخته شده قرار دهيد. شريكانى كه بر كوچكترين كار، توانايى ندارند.[١]

دقت در كلمات امام مى رساند كه حضرت، در عين اشاره به توحيد در خالقيت كه فقره (فَلاَ تَجْعَلُوا للهِ أَنْدَادًا) به آن اشاره مى كند، به تأثير اسباب و علل طبيعى اعتراف كرده تو گويى جهان توده اى از علت ها و معلول هاست كه همگى وابسته به خدا بوده و جنود الهى به شمار مى روند و يك لحظه غفلت، سبب نابودى آنها مى شود.