مناظره هاى معصومان - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤٥ - مناظره امام اميرمؤمنان(عليه السلام) در قضا و قدر

كه مى فرمايد:

(وَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً قَالُوا وَجَدْنَا عَلَيْهَا آبَاءَنَا وَ اللهُ أَمَرَنَا بِهَا قُلْ إِنَّ اللهَ لاَ يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاءِ أَتَقُولُونَ عَلَى اللهِ مَا لاَ تَعْلَمُونَ).[١]

«آن گاه كه عمل زشتى را انجام مى دهند مى گويند پدران ما نيز چنين بودند و خدا نيز به آن امر كرده است، بگو خدا هرگز به كار زشت فرمان نمى دهد، آيا چيزى را كه نمى دانيد به خدا نسبت مى دهيد؟».

اين نوع توجيه ها فراگير نبود، بلكه در ميان برخى از آنها جوانه مى زد، ولى پس از رحلت پيامبر گرامى و مهاجرت احبار يهود به مدينه، و نقاط ديگر، دو مسأله كه از خصايص آيين احبار يهود است، مطرح گرديد:

١. تشبيه و يا تنزيه

٢. جبر و يا اختيار

بازيگران اين نوع مسائل كعب الاحبار و امثال او بودند و متأسفانه گروهى از مسلمانان از روى خوشبينى، انديشه هاى آنان را اسلامى تلقى كرده و آنها را در ميان مردم رواج دادند.

غالباً خلفا و زمامداران وقت نسبت به اين مسائل آگاهى نداشتند و در موقع سؤال با آنها با خشونت رفتار مى كردند. اينك نمونه اى:

عبدالله بن عمر نقل مى كند: مردى نزد ابوبكر آمد و گفت آيا عمل جنسى زشت به تقدير خداست؟ ابوبكر در پاسخ گفت: بلى. از آنجا كه