و در نهج البلاغه فرموده: وقتى صلاح بر روزگار و اهل روزگار مسلط باشد، در چنين جوى اگر يك نفر سوء ظنى به كسى پيدا كرد كه از او خطايى نديده، نبايد آن ظن بد را از دل خود بپذيرد و اگر بپذيرد ظلم كرده. و اگر فساد بر زمان و اهل زمان مسلط شد، در چنين جوى اگر يك نفر نسبت به كسى حسن ظن پيدا كند، خود را فريب داده‌[١].

مؤلف: اين دو روايت تعارضى با هم ندارد، براى اينكه روايت دومى ناظر به خود ظن است، و روايت اولى راجع به ترتيب اثر دادن عملى بر ظن است.

[چند روايت دال بر اينكه غيبت از زنا شديدتر است‌]

و در كتاب خصال از اسباط بن محمد به سندى كه به رسول اللَّه ٦ دارد از آن جناب روايت كرده كه فرمود: غيبت از زنا شديدتر است. پرسيدند: يا رسول اللَّه چرا چنين است؟ فرمود: زناكار مى‌تواند توبه كند، و خدا هم توبه‌اش را بپذيرد، چون سر و كارش تنها با خدا است، ولى مرتكب غيبت مى‌خواهد توبه كند، اما خدا توبه‌اش را نمى‌پذيرد مگر وقتى كه شخص غيبت شده از او درگذرد[٢].

مؤلف: اين روايت را الدر المنثور هم از ابن مردويه، و بيهقى از ابى سعيد، و جابر از رسول خدا ٦ روايت كرده، به اين عبارت كه رسول خدا ٦ فرمود: غيبت از زنا شديدتر است. گفتند: يا رسول اللَّه چطور غيبت از زنا شديدتر است؟ فرمود: براى اينكه ممكن است مردى زنا كند و بعد توبه كند، خدا هم توبه‌اش را بپذيرد، ولى مرتكب غيبت آمرزيده نمى‌شود، مگر وقتى كه شخص غيبت شده او را ببخشد[٣].

و در كافى به سند خود از سكونى از امام صادق (ع) روايت آورده كه فرمود:

رسول خدا ٦ فرمود: غيبت در تباه كردن دين مسلمان سريعتر از خوره‌اى است كه اندرون او را بخورد[٤].

و در همان كتاب به سند خود از حفص بن عمر، از امام صادق (ع) روايت كرد كه فرمود: شخصى از رسول خدا ٦ پرسيد: كفاره گناه غيبت چيست؟ فرمود: براى آن كس كه غيبتش كرده‌اى، به تلافى غيبتش استغفار كن‌[٥].

[١] نور الثقلين، ج ٥، ص ٩٢، به نقل از نهج البلاغه.

[٢] نور الثقلين، ج ٥، ص ٩٣ به نقل از خصال.

[٣] الدر المنثور، ج ٦، ص ٩٧.

[٤] اصول كافى، ج ٢، ص ٣٥٦.

[٥] اصول كافى، ج ٢، ص ٣٥٧.