و در الدر المنثور است كه ابن جرير از ابن عباس روايت كرده كه گفت: خداى تعالى نون را كه عبارت بود از يك دوات بيافريد، و قلم را نيز خلق كرد، پس به قلم گفت بنويس. قلم پرسيد: چه بنويسم؟ گفت: بنويس آنچه را كه تا روز قيامت خواهد شد، چه اعمالى كه به عنوان خير و احسان صورت مى‌گيرد، و چه اعمالى كه به منظور فجور انجام مى‌شود، چه رزقى كه از حلال داده مى‌شود، و چه آنكه از حرام مصرف مى‌گردد، آن گاه حالت و شؤون هر يك از اينها را نيز ثبت كن كه: چه وقت در دنيا خلق و ظاهر مى‌شود، و چقدر در دنيا مى‌ماند، و چه وقت و چه جور از دنيا بيرون مى‌شود.

آن گاه خداى تعالى بر هر يك از بندگانش حافظانى و بر كتابش خازنانى گماشت تا آن را حفظ كنند، و همه روزه عمل آن روز را از آن خازن گرفته استنساخ مى‌كنند، و چون آن رزق تمام شود آن دستور هم تمام مى‌شود، و اجل منقضى مى‌گردد آن وقت حافظان نزد خازنان آمده عمل آن روز كسانى را كه اينان موكل بر آنند مطالبه مى‌كنند خازنان مى‌گويند:

ما براى رفقاى شما نزد خود عملى نمى‌يابيم، حافظان برمى‌گردند و متوجه مى‌شوند كه رفقايشان مرده‌اند.

ابن عباس گفت: مگر شما عرب نيستيد؟ مى‌شنويد كه حافظان مى‌گويند(إِنَّا كُنَّا نَسْتَنْسِخُ ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ). استنساخ وقتى صورت مى‌گيرد كه كتابى باشد تا از آن نسخه بردارند[١].

مؤلف: اين خبر بطورى كه ملاحظه مى‌فرماييد آيه شريفه را جزء كلام ملائكه حفظه شمرده است.

و نيز در همان كتاب است كه ابن مردويه از ابن عباس روايت كرده كه در ذيل اين آيه گفته است: حفظه از ام الكتاب آنچه را كه بنى نوع بشر عمل مى‌نمايند استنساخ مى‌كنند، چون هر انسانى همان را عمل مى‌كند كه ملائكه از ام الكتاب استنساخ كرده‌اند[٢].

و از كتاب سعد السعود ابن طاووس نقل شده كه بعد از آنكه مساله دو فرشته موكل بر هر بنده را ذكر كرده، گفته است: و در روايتى آمده كه اين دو ملك هر صبح و شام كه مى‌خواهند نازل شوند، اسرافيل عمل آن بنده را از لوح محفوظ استنساخ نموده بدست آن دو مى‌دهد، و چون هر صبح و شام صعود مى‌كنند، و نامه عمل آن روز بنده را مى‌برند، به دست‌

[١] ( ١ و ٢) الدر المنثور، ج ٦، ص ٣٧.

[٢] ( ١ و ٢) الدر المنثور، ج ٦، ص ٣٧.