ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٢٥٩ - مراد از توفيه اعمال(اعمال آنان را به آنان بر مىگردانيم) و بيان اينكه نتيجه عمل تابع اسباب و عوامل پديد آورنده عمل است

مؤمنين! اگر مشركين رفتند تا خدايان و ياران جنى و انسى خود را دعوت كنند ولى كسى دعوتشان را نپذيرفت، و خود مشركين هم دعوت شما را قبول نكردند، پس بدانيد كه اين قرآن به علم خدا نازل شده و ... و اين همان تقييدى است كه قبلا گفتيم دليلى بر آن نيست.

علاوه، بنا بر اين توجيه خداى تعالى مؤمنين را امر كرده كه در صورت تحقق يك امر فرضى كه هرگز تحقق نمى‌يابد ايمان بياورند و يا در ايمان خود استوار شوند، و كلام خداى تعالى اجل است از چنين چيزى، و اگر هم منظور اين بوده باشد كه به مؤمنين بفهماند مشركين نمى‌توانند مثل قرآن را بياورند، هر چند كه همه شركاء و يارانى كه سراغ دارند به كمك بگيرند، حق كلام اين بود كه بفرمايد: پس اگر دعوت شما را اجابت نكردند و هرگز هم اجابت نخواهند كرد پس بدانيد كه ... .

هم چنان كه نظير اين تعبير را در جاى ديگر كه چنين منظورى در بين بوده آورده و فرموده است:(وَ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا عَلى‌ عَبْدِنا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَ ادْعُوا شُهَداءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا وَ لَنْ تَفْعَلُوا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِي وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكافِرِينَ)[١].

[مراد از توفيه اعمال (اعمال آنان را به آنان بر مى‌گردانيم) و بيان اينكه نتيجه عمل تابع اسباب و عوامل پديد آورنده عمل است‌]

(مَنْ كانَ يُرِيدُ الْحَياةَ الدُّنْيا وَ زِينَتَها نُوَفِّ إِلَيْهِمْ أَعْمالَهُمْ فِيها وَ هُمْ فِيها لا يُبْخَسُونَ) مصدر توفية كه فعل نوفى از آن مشتق شده به معناى رساندن حق به صاحب آن است، البته رساندن بطور كامل. و ماده بخس كه فعل مضارع مجهول يبخسون از آن گرفته شده به معناى كمتر دادن اجر مزدور است.

اين آيه شريفه تهديد عليه كفارى است كه در برابر حق خاضع نمى‌شدند و يا آنكه حق بودن آن را فهميده بودند ولى زندگى دنيا را بر آخرت ترجيح داده آخرت را فراموش كرده بودند، و در عين تهديد ايشان بيان بعضى از سنت‌هاى جارى در اسباب اين فراموشى نيز هست و روشن مى‌شود كه چطور مى‌شود كفار از نعيم زندگى آخرت مايوس مى‌گردند.

توضيح اينكه، عمل آدمى هر طور كه باشد تنها آن نتيجه‌اى را كه منظور آدمى از آن عمل است به او مى‌دهد، اگر منظورش نتيجه‌اى دنيوى باشد نتيجه‌اى كه شانى از شؤون زندگى‌

[١] و اگر در باره آنچه ما بر بنده خود نازل كرده‌ايم شك داريد يك سوره مثل آن را بياوريد، و از خدا گذشته هر شاهدى داريد دعوت كنيد اگر راست مى‌گوييد، و اگر نكرديد و هرگز هم نخواهيد كرد، پس بترسيد از آتشى كه آتش‌گيره آن سنگ و مردمند، و براى كافران آماده شده است. سوره بقره، آيه ٢٤