ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٥٠٩ - معناى جواب قوم لوط(ع) به او، كه گفتند تو مىدانى كه ما، در دختران تو حقى نداريم و وجوهى كه در مورد آن گفته شده است
ازدواج كنيم و اينكه تو خود اين را مىدانى و مىدانى كه ما چه مىخواهيم و منظورمان از اين هجوم چيست. بعضى[١] از مفسرين، حق نداشتن در كلام آنان را به نداشتن حاجت معنا كرده و گفتهاند: وقتى انسان به چيزى احتياج نداشته باشد گويا حقى هم در آن ندارد. و بنا به گفته اين مفسرين، در كلام مورد بحث نوعى استعاره بكار رفته.
بعضى[٢] ديگر گفتهاند: حق نداشتن آنان از اين جهت بوده كه آنها نمىخواستهاند با دختران وى ازدواج كنند و معنى گفتارشان اين است كه: ما حق نداريم با دختران تو بياميزيم، براى اينكه آميزش با آنان مستلزم ازدواج است و ما ازدواج نمىكنيم. پس منظورشان از نفى حق نفى سبب حق يعنى ازدواج است.
بعضى ديگر گفتهاند: مراد از حق، بهره و نصيب است نه حق قانونى و يا عرفى، و معنى گفتارشان اين است كه ما رغبتى به دختران تو نداريم چون آنها زن هستند و ما اصلا ميلى به جنس زن براى شهوترانى نداريم.
و آنچه در اينجا لازم است مورد توجه قرار گيرد اين است كه قوم لوط نگفتند: ما حقى در دختران تو نداريم بلكه گفتند: تو از پيش مىدانستى كه ما حقى در دختران تو نداريم و بين اين دو عبارت فرقى است روشن چون ظاهر عبارت دوم اين است كه خواستهاند سنت و روش قومى خود را به ياد آن جناب بياورند و بگويند تو از پيش مىدانستى كه ما هرگز متعرض ناموس مردم، آن هم از راه زور و قهر نمىشويم و يا بگويند تو از پيش مىدانستى كه ما اصولا با زنان جمع نمىشويم و جمع شدن با پسران را مباح مىدانيم و با پسران دفع شهوت مىكنيم.
لوط (ع) هم همواره آنان را از اين سنت زشت منع مىكرده و مىفرموده:(إِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجالَ شَهْوَةً مِنْ دُونِ النِّساءِ)[٣] و نيز مىفرموده:(أَ تَأْتُونَ الذُّكْرانَ مِنَ الْعالَمِينَ وَ تَذَرُونَ ما خَلَقَ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِنْ أَزْواجِكُمْ)[٤] و يا مىفرموده:(أَ إِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجالَ وَ تَقْطَعُونَ السَّبِيلَ وَ تَأْتُونَ فِي نادِيكُمُ الْمُنْكَرَ)[٥] و بدون ترديد وقتى انجام عملى- چه خوب و
[١] تفسير فخر رازى، ج ١٨، ص ٣٤.
[٢] مجمع البيان، ج ٣، ص ١٩٧، چاپ بيروت، به نقل از جبايى و ابن اسحاق.
[٣]- چه زشت مردمى هستيد شما- كه در دفع شهوت بجاى زنان به سراغ مردان مىرويد. سوره اعراف، آيه ٨١
[٤] از ميان همه مردم جهان شما بر خلاف همه با مردان جمع مىشويد آيا از اين كار شرم نمىكنيد و همسرانى كه پروردگارتان براى شما آفريده وا مىگذاريد؟! سوره شعراء، آيه ١٦٥ و ١٦٦
[٥] شما به سر وقت مردان مىرويد و راه ادامه نسل را قطع مىكنيد و با كودكان و نونهالان خود عمل زشت انجام مىدهيد؟. سوره عنكبوت، آيه ٢٩