بخش ٥: مَنْسَك حج‌

منسك يا مراسم قربانى
رابطه ذبح حيوان با قرب و شكر خدا
منسك در امم پيشين
قربانى در اسلام
وضعيت مستحدثه قربانى در عصر ما
راه حل فقها
فتواى آيةالله العظمى مكارم شيرازى و دلائل اين فتوا
مَنْسك يا مراسم قربانى
«وَ لِكُلِّ امَّةٍ جَعَلْنا مَنْسَكَاً لِيَذْكُروا اسْمَ اللَّهَ عَلى ما رَزَقَهُم مِنْ بَهيمَةِ الْأنْعامِ «١»؛
و براى هر امتى قربانگاهى قرار داديم تا نام خدا را به هنگام قربانى بر چهارپايانى كه به آنها روزى داده‌ايم ببرند».
نُسُك به معناى «عبادت» و ناسك به معناى «عابد» و مناسك حج يعنى پايگاههايى كه مراسم حج در آنجا انجام مى‌شود و به خود اعمال حج نيز مناسك گفته مى‌شود. «٢»
و مَنْسك بر وزن منصب در خصوص قربانى كه يكى از عبادات است به كار مى‌رود هرچند كه مفهوم آن عام است، اما در آيه فوق به قرينه «لِيَذْكُروا اسْمَ اللَّهِ عَلى ما رَزَقَهُم مِنْ بَهيمَةِ الْأنْعامِ؛
تا نام خدا را بر چهارپايانى كه به آنها روزى داده‌ايم ببرند».
به معناى خصوص قربانى است. «٣»
ذبح حيوانات خوراكى با نام خدا و خوردن آن در راه خدا و اطعام به فقرا و نيازمندان و تقسيم شادى‌هاى خود با فقرا و مستمندان با تقسيم گوشت قربانى در عيد قربان، وسيله‌اى است براى تقرب و نزديك شدن به خدا و از اين رو به آن قربانى گفته مى‌شود.
همچنانكه وسيله‌اى است براى ياد خدا و شكر نعمات خدا و نزديك شدن دلهاى بندگان خدا به يكديگر.
رابطه قربانى با قرب و شكر خدا
«وَ الْبُدْنَ جَعَلْناها لَكُمْ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ لَكُم فيها خَيْرٌ فَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْها صَوَافَّ، فَاذا وَجَبَتْ جُنُوبُهَا فَكُلُوا مِنْها وَ اطْعِمُوا الْقانِعْ وَ الْمُعْتَرْ كَذلِكَ سَخَّرْناها لَكُم لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ؛ «٤»