پرشكوهترين مراسم عبادت و قربانى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨
تبديل به خاص شده است، يعنى آن دسته از مردم كه استطاعت و توانايى دارند.
٢- كلمه الناس و مَنِ اسْتَطاعَ، مردان و زنان و خنثاها را در بر مىگيرد.
٣- بديهى است كه فرمان حج شامل افراد عاقل مىشود چون از نظر عقل شرط خطاب فهم است و افرادى را كه فاقد ادراك هستند در بر نمىگيرد، و در حديث پيامبر صلى الله عليه و آله: از سه دسته تكليف برداشته شده است: الف: كودك تابه هنگام بلوغ.
ب: ديوانه تا هنگام به عقل آمدن. ج: خواب تا به هنگام بيدارى. «١»
٢- استطاعت و گستره آن
٤- استطاعت شامل موارد زير مىشود:
الف: استطاعت زمانى.
ب: استطاعت بدنى
ج: استطاعت مالى
د: استطاعت طريقى
بنابراين بر كسى كه فاقد هر يك از توانائىهاى فوق باشد، حج واجب نخواهد بود.
٥- لازم نيست كه شخص مالك هزينه سفر باشد بلكه امكان بهرهبردارى از آن كافى است، بنابراين اگر كسى هزينه سفر حج را به وى ببخشد، مستطيع محسوب مىشود مگر اينكه قبول آن مستلزم منّت و هتك حرمت او باشد.
آيةالله العظمى مكارم، مناسك حج، ٢٧