درسى از جمرات
پوشيده شدن ستونهاى جمرات از سنگريزه‌ها به مسلمانان مى‌آموزد كه اظهار تنفر و انزجار از شيطان و بديها و نهى از منكر هرچند به اندازه چند سنگريزه كوچك باشد ولى اگر همگانى و توأم با اتفاق و اتحاد باشد مى‌تواند بزرگترين دشمن را محو و نابود سازد.
٥- قربانى
وَ الْبُدْنَ جَعَلْناها لَكُمْ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ «١»

پنجمين عمل حج تمتع قربانى است كه تفصيل آن در بخش پنجم خواهد آمد.
اين عمل در نقش قربانى كردن حضرت ابراهيم و اسماعيل وسيله تقرب و نزديك شدن به خداست همچنانكه رمى جمرات وسيله‌اى براى دور كردن شياطين.
با ابراهيم عليه السلام در قربانگاه
وَ قالَ انّى ذاهِبٌ الى رَبِّى سَيَهْدِيْنِ، رَبِّ هَبْ لِى مِنَ الصَّالِحينَ، فَبَشَّرْناهُ بِغُلامٍ حَليمٍ فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْىَ قالَ يا بُنَىَّ! انّى‌ ارَى فِى الْمَنامِ انّى اذْبَحُكَ فَانْظُر ماذا تَرَى؟ قالَ يا ابَتِ افْعَل ما تُؤمَر سَتَجِدُنِى انْشاءَاللَّهُ مِنَ الصَّابِرينَ. فَلَمَّا اسْلَماه وَ تَلَّهُ لِلْجَبين وَ نادَيْنا انْ يا ابْراهِيمُ! قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْيا انَّا كَذلِكَ نَجْزِى الُمحْسِنِيْنَ، انَّ هَذَا لهَوُ الْبَلاءُ الْمُبين. وَ فَدَيْناهُ بِذِبْحٍ عَظِيْمٍ «٢»

حضرت ابراهيم عليه السلام به هنگام مهاجرت از سرزمين شرك و ستاره‌پرستى به سوى خدا و سرزمينهاى مقدّس، از خداوند خواست كه به او فرزندى شايسته دهد و خداوند او را به نوجوانى حليم و بردبار بشارت داد. فَبَشِّرْناهُ بِغُلامٍ حَليمٍ.
اين پسر همان اسماعيل بود كه در ديگر آيات وى را از صالحين و صابرين و