پرشكوهترين مراسم عبادت و قربانى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٦
اصولًا يكى از بدبختىهاى بزرگ اين است كه مرزهاى كشورهاى اسلام سبب جدايى فرهنگى آنها شود و مسلمانان هر كشور تنها به خود بينديشند. امام صادق عليه السلام در اين باره مىفرمايند:
«وَ لَوْ كانَ كُلُّ قَوْمٍ انَّما يَتَكَلَّمُونَ عَلى بِلادِهِم وَ ما فيها هَلَكُو وَ خَرَبتْ البِلادُ وَ سَقَطَتْ الجَلب وَ الْارْباح وَ عَمِيَتْ الأخْبار؛ «١»
اگر هر قوم و ملتى تنها از كشور و بلاد خويشتن سخن بگويند و تنها به مسائلى كه در آن است بينديشند، همگى نابود مىگردند و كشورهايشان ويران مىشود، منافع آنها ساقط مىگردد و اخبار واقعى در پشت پرده قرار مىگيرد.»
٤- بُعد اقتصادى حج:
استفاده از كنگره عظيم حج براى تقويت پايههاى اقتصادى كشورهاى اسلامى نه تنها با روح حج منافات ندارد بلكه طبق روايات اسلامى يكى از فلسفههاى آن را تشكيل مىدهد.
چه مانعى دارد، مسلمانان در آن اجتماع بزرگ، پايه يك بازار مشترك اسلامى را بگذارند و زمينههاى مبادلاتى و تجارى را در ميان خود به گونهاى فراهم سازند كه نه منافعشان به جيب دشمنانشان بريزد و نه اقتصادشان وابسته به اجانب باشد، كه اين دنياپرستى نيست، عين عبادت است و جهاد بنابراين در فاصله عمره و حج، فرصت بسيار مناسبى براى حجاج كشورهاى اسلامى است كه شاهد منافع گوناگون خويش در ابعاد مختلف اخلاقى، سياسى، فرهنگى و اقتصادى باشند.
تفسير نمونه، ج ١٤، ص ٧٥- ٨٢
و از اين رهگذر هر يك از ملتها پى به نقصهاى خود مىبرند و در جهت رفع آنها برمىآيند به عنوان نمونه در سالهاى اخير بسيارى از ملل اسلامى پى به حيات و پويايى مكتب اهلبيت برده و فهميدهاند كه بسيارى از بدبينيهاى آنان نسبت به پيروان اين مكتب در اثر جدايى و بىاطلاعى تحت تأثير تهمتهايى كه از سوى