شاهد منافع گوناگون خويش
پس از انجام عمره، حجاج تا روز هشتم ذيحجّه كه هنگام حركت دسته‌جمعى عظيم به سوى عرفات است، آزادند، و فرصت مناسبى است كه با ساير برادران اسلامى ارتباط برقرار سازند و با يكديگر آشنايى پيدا كنند و با هم به گفتگو و تبادل نظر بپردازند، باشد كه شاهد محسّنات و منافع يكديگر باشند كه اين يكى از اهداف و فلسفه مهم حج است: لِيَشْهَدُوا مَنافِعَ لَهُم بلكه يكى از اهداف مهم آفرينش انسانهاست كه خداوند مردم سراسر جهان را از يك مرد و زن آفريد و به صورت قبائل و ملل با استعدادهاى گوناگون قرار ده تا يكديگر را بشناسند و از كمالات و منافع يكديگر استفاده كنند:
يا ايُّهَا النَّاس! انَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ انْثى وَ جَعَلْناكُمْ قَبائَلَ وَ شُعُوبَاً لَتَعارَفُوا در اين باره امام صادق عليه السلام درباره فلسفه حج فرمود:
«انَّ اللَّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ وَ امْرَهُمْ بِما يَكُونَ مِنْ امْرِ الطَّاعَةِ فِى الدّينِ وَ مَصْلَحَتِهم فِى امْرِ دُنْياهُمْ فَجَعَلَ فيهِ الْإجْتماعَ مِنَ الشَّرْقِ وَ الْغَرْبِ وَ لِيَتَعارَفُوا وَ لَيَنْزَعَ كُلَّ قَوْمٍ مِنَ التِّجارات مِن بَلَدٍ الى بَلَدٍ ... و لِتَعْرِفَ آثارَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه و آله وَ تَعْرِفَ اخْبارَهُ وَ يَذْكُر وَ لا يَنْسى؛ «١»

خداوند اين بندگان را آفريد ... و فرمانهايى در طريق مصلحت دين و دنيا به آنها داد، از جمله اجتماع مردم شرق و غرب را (در آئين حج) مقرر داشت تا مسلمانان به خوبى يكديگر را بشناسند و از حال هم آگاه شوند و هر گروهى سرمايه‌هاى تجارى را از شهرى به شهر ديگر منتقل كنند. و براى اينكه آثار پيامبر صلى الله عليه و آله و اخبار او شناخته شود، مردم، آنها را به خاطر آورند و هرگز فراموش نكنند».