مراد از تزكيه نفس، پاكسازى آن از رذائل و آراستن آن به فضائل و رشد دادن در جهت صلاح و كمال شايسته است كه همان تربيت دينى است.
در روايات، از واژه‌هاى «تهذيب»، «تأديب»، «تنزيه» و «تطهير» نيز براى اشاره به تربيت اسلامى استفاده شده است كه همه آنها ناظر به يك حقيقت يعنى پالايش و تزكيه نفس است. «١» نكته ديگر آنكه منظور ما از تربيت در اين درس مفهوم عام آن است كه شامل تعليم نيز خواهد بود؛ همچنان كه منظور از ويژگيها، عناصرى از باورها و عمل است كه خداوند امكان تحقق آنها را در ذات انسان فراهم كرده است و انسان در پرتو تربيت اسلامى و با كمك و راهنمايى مربيان الهى يعنى پيامبران و امامان معصوم عليهم السلام آنها را در نفس خويش مى‌نشاند و در روابط اجتماعى عينيّت مى‌بخشد.
ويژگيها هر تعليم و تربيتى ويژگيهايى دارد. تعليم و تربيت اسلامى نيز داراى ويژگيهايى است كه در اين درس به مهم‌ترين آنها اشاره مى‌شود:
١. جنبه الهى: تربيت اسلامى تربيتى الهى است و ريشه در ايمان و اعتقاد آدمى دارد.
پيامبر اكرم (ص) در حديث معروف مى‌فرمايد:
ادَّبَنى‌ رَبّى‌ فَاحْسَنَ تَأديبى «٢» پروردگار من مرا تربيت كرد و چه نيكو تربيت كرد.
تربيت الهى- طبق آنچه در قرآن كريم آمده است- در مورد همه افراد بشر، چه پيامبران و چه افراد عادى اعمال شده است. آيات پرشمارى به موضوع تربيت الهى رهبران دينى اشاره دارد. «٣» در خصوص تربيت الهى نسبت به ساير بندگان در آيات مربوط به بعثت‌