اخلاق اطلاعاتی - الهامى نيا، على اصغر و همکاران - الصفحة ١٠٦ - رشوه در پوشش هديه

صافى باطن و وجدان اخلاقى انسان، همواره با اين خواهش نفسانى و جاذبۀ وسوسه‌گر بيرونى به مقابله برمى‌خيزد و مى‌كوشد كه آن را مهار كند. وجدان پاك آدمى از خيانت و ناپاكى بيزار است و وقتى تصاحب ثروت را به قيمت آلودگى به رشوه و ستم مى‌بيند، خويش را از آن برحذر مى‌دارد. اينجاست كه گاهى انسان نمايان شيطان‌صفت، گاهى نفس امّاره و زمانى هر دو براى فريب وجدان وارد عمل مى‌شوند و نام رشوه را هديه و احسان مى‌گذارند و به اين بهانه كه هديه دادن جزو دستورات اسلام است و اجر و ثواب دارد، مأمور دولتى و عناصر اطّلاعاتى را آلوده مى‌كنند. امام على(ع) در تفسير سخن خداى تعالىٰ:

«اكّٰالُونَ لِلسُّحْتِ» - حرامخواران - مى‌فرمايد:

هُوَ الرَّجُلُ يَقْضىٖ لِاَخيٖهِ الْحٰاجَةَ ثُمَّ يَقْبَلُ هَدِيَّتَهُ. [١]

(خورندۀ سحت) همان كسى است كه حاجت برادر [ دينى ] خود را برآورده مى‌سازد و سپس هديۀ او را مى‌پذيرد.

آلودگى به رشوه‌خوارى از راههاى گوناگون صورت مى‌گيرد. براى مثال گاهى فردى خواستۀ حقّى دارد، ولى در رسيدن به حقّ خود ناتوان است و كسى با استفاده از موقعيّت شغلى خود او را به خواسته‌اش مى‌رساند و او در مقابل، مالى به وى مى‌دهد. در چنين مواردى راه‌اندازى كار فرد مزبور خلاف نيست، ولى گرفتن مال در ازاى آن