اخلاق اطلاعاتی - الهامى نيا، على اصغر و همکاران - الصفحة ١٠١ - چشم دوختن به مال مردم

درخواست و طلب از ديگران باز مى‌داشتند و مى‌كوشيدند تا آنان را به عزّت و بزرگوارى عادت دهند؛ از آنان مى‌خواستند كه حتّى در سخت‌ترين شرايط از كار شرافتمندانه براى امرار معاش خود دست برندارند و با سعى و كوشش، خود را از ديگران بى‌نياز سازند.

شخصى خدمت حضرت صادق(ع) شرفياب شد و عرض كرد: من نمى‌توانم با دست خود كار كنم يا به تجارت بپردازم، در حالى كه فردى بى‌بهره، محروم و نيازمند هستم (چه كنم؟)، امام(ع) فرمود:

اِعْمَلْ وَاحْمِلْ عَلىٰ رَأْسِكَ وَاسْتَغْنِ عَنِ النّٰاسِ. [١]

كار كن و با سرت بار ببر و خويشتن را از مردم بى‌نياز كن.

كسى كه توان كار كردن دارد و مى‌تواند از راه مشروع امرار معاش كند، ولى بيكار و سربار جامعه است و بدين وسيله شخصيت انسانى خود را پايمال مى‌سازد، انسان ارزشمندى نيست. در روايت اين‌گونه مى‌خوانيم:

هرگاه رسول خدا(ص) مردى را مى‌ديد كه قيافۀ خوشى داشت، مى‌پرسيد آيا شغلى دارد؟ اگر مى‌گفتند: نه، مى‌فرمود: از چشمم افتاد. [٢]

چشم دوختن به مال مردم

يكى از صفات رذيله‌اى كه در قلمرو مسائل مالى مطرح است، طمع به مال ديگران است. انسان مى‌تواند در حدّ توانايى خود به تلاش و