اخلاق اطلاعاتی - الهامى نيا، على اصغر و همکاران - الصفحة ١٠٢ - چشم دوختن به مال مردم
فعّاليت اقتصادى بپردازد و از طرق مشروع اموالى را كسب كند، ليكن نبايد چشم طمع به اموال ديگران بدوزد و توقّع داشته باشد كه به طريقى بخشى از آن را تصاحب كند. البتّه قرآن طمعورزى را جزو سرشت انسان دانسته است:
اِنَّ الْاِنْسٰانَ خُلِقَ هَلُوعاً. [١]
همانا انسان بسيار حريص و كمطاقت آفريده شده است.
با وجود اين، او بايستى با خودسازى و تزكيۀ نفس، روح خود را چنان پيراسته كند، كه رذايل اخلاقى در آن زمينۀ رشد نيابد. آيات متعدّدى در قرآن كريم مؤمنان را از اين صفت نكوهيده بازداشته است، از جمله:
وَ لاٰ تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ الىٰ مٰا مَتَّعْنٰا بِهِ ازْوٰاجاً مِنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيٰا لِنَفْتِنَهُمْ فيٖهِ وَ رِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَ ابْقىٰ. [٢]
چشمانت را به نعمتهاى مادّى كه به بعضى از مردم دادهايم، ميفكن! اينها شكوفههاى زندگى دنياست، تا آنها را در آن بيازماييم و روزى پروردگارت بهتر و پايدارتر است.
روايات فراوانى نيز از امامان معصوم(ع) دربارۀ نكوهش طمع و حرص به يادگار مانده است. برخى از اين روايات طمع را مايۀ ذلت و فرومايگى انسان معرّفى كرده است:
[١] . معارج (٧٠)، آيۀ ١٩.
[٢] . طه (٢٠)، آيۀ ١٣١.