اخلاق اطلاعاتی - الهامى نيا، على اصغر و همکاران - الصفحة ٣٠ - ب - هوشيارى اخلاقى

امام على(ع) فرمود:

اَلْكَيِّسُ مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ وَ اخْلَصَ اعْمٰالَهُ. [١]

زيرك، كسى است كه [ باطن ] خود را بشناسد و اعمالش را [ براى خدا ] خالص كند.

صفات زشت اخلاقى ممكن است نقاب شرعى بر چهره زده و مانند منافقين خارجى (با دو چهره) بروز كنند، و اگر انسان هوشيارى اخلاقى نداشته باشد، عمرى را در دامن رذايل اخلاقى گرفتار مى‌شود، در حالى كه خود را سالم و پاكيزه مى‌پندارد. مانند خيرخواهى رياكارانه كه چه بسا خود را در چهرۀ اخلاص ظاهر مى‌كند و انسان غافل هم گول آن را مى‌خورد و يا مقام پرستى در پوشش انجام وظيفه چهره‌نمايى كند و براى انسان رياست طلب تعيين تكليف نمايد، و او را براى وصول به آن به هر كار زشتى وادار سازد، مثل فردى كه براى دستيابى به رياست، دست به هركار زشتى مى‌زند و در توجيه آن، مدّعى مى‌شود كه چون واجد شرايط هستم، خود را لايق براى خدمت در اين مقام مى‌دانم و به همين دليل احساس وظيفۀ شرعى مى‌كنم.

مقابله با اين رذايل اخلاقى با آراستگى به زيور هوشيارى اخلاقى سهل و آسان خواهد بود و مؤمنان به چنين خصلتى آراسته‌اند، چنان‌كه امير مؤمنان(ع) مى‌فرمايد: