فقه انضباطی - تقی زاده اکبری،علی - الصفحة ١٣٥ - ضرورت رعایت صرفه جویی و پرهیز از اسراف و تبذیر

گاه در انتقام و قصاص بيش از حد است، آنجا كه مى‌فرمايد:

هر كس كه به ستم كشته شود، به طلب كننده خون او قدرتى داده‌ايم. ولى در انتقام از حد نگذرد و اسراف نكند. [١]

گاه در انفاق و بذل و بخشش بيش از اندازه است، آنجا كه مى‌فرمايد:

(عباد الرحمن) كسانى اند كه چون انفاق مى‌كنند، اسراف نمى‌كنند و خست نمى‌ورزند؛ بلكه ميان اين دو، راه ميانه را مى‌گيرند. [٢]

گاه در داورى كردن و قضاوت است كه منجر به كذب و دروغ مى‌شود؛ چنان كه مسرف و كذاب را در رديف هم قرار داده است. [٣]

گاه در اعتقاداتى است كه منتهى به شك و ترديد مى‌شود؛ چنان كه «مسرف» و «مرتاب» را در رديف هم قرار داده است. [٤]

گاه به معناى برترى جويى و استكبار و استثمار است؛ چنان كه درباره فرعون مى‌فرمايد:

«او برترى جوى و مسرف بود.» [٥]

گاهى نيز به معناى هر گونه گناه است؛ چنان كه مى‌فرمايد:

بگو اى بندگان من كه بر خود اسراف كرديد، از رحمت خدا مأيوس نشويد. [٦]

خداوند با معرفى اسراف كاران و تبذيركنندگان به عنوان برادران شياطين [٧]، درباره سرنوشت ايشان مى‌فرمايد: «همانا اسراف كاران اهل دوزخند.» [٨]

[١] . سورۀ اسراء، آيه ٣٣

[٢] . سوره فرقان، آيه ٦٧

[٣] . سوره مؤمن، آيه ٢٨

[٤] . سوره مؤمن، آيه ٣٤

[٥] . سوره دخان، آيه ٣١ و نيز سوره يونس، آيه ٨٣

[٦] . سوره زمر، آيه ٥٣

[٧] . سوره اسراء، آيه ٢٧

[٨] . سوره مؤمن، آيه ٤٣