فقه انضباطی - تقی زاده اکبری،علی - الصفحة ١٩٤ - ضرورت رعایت نکات ایمنی و احتیاطی و پرهیز از خطر غیر ضرور

اسوه بى بديل عرصه شجاعت، مولى الموحدين على بن ابيطالب ٧ است كه در وصف شجاعت خويش مى‌فرمايد:

به خدا سوگند كه اگر عرب جملگى با هم به پيكار با من آيند، به صحنه نبرد پشت نكنم و اگر فرصتى فرا چنگ آيد، به گردن زدن يك يك آنان بشتابم. [١]

در مقابل، صفت ترس و بزدلى، خصلتى است نكوهيده و براى عضو نيروهاى مسلح نكوهيده‌تر؛ چنان كه در حديثى از امام على ٧ مى‌خوانيم:

احذروا الجبن فانه‌عار و منقصه. [٢]

از بزدلى دورى كنيد كه ننگ و كاستى است.

و در حديثى ديگر از پيامبر اكرم ٦ مى‌خوانيم:

من احسّ من نفسه جبناً فلا يَغزُ. [٣]

هر كس در خود، احساس ترس كند، به جنگ نرود.

ليكن با وجود فضيلت بودن شجاعت و رذيلت بودن ترس و بزدلى، شجاعت واقعى كه در كلام علماى اخلاق به معناى هماهنگى افعال؛ با عقل و اشاره آن [٤] آمده، به سان ساير خصلتها و فضايل آفتى دارد كه عبارت است از تهور و فرو گذاشتن دور انديشى و احتياط؛ چنان كه در احاديثى از امام على و امام عسكرى ٧ مى‌خوانيم:

آفة الشجاعة اضاعة الحزم. [٥]

آفت شجاعت، فرو گذاشتن دور انديشى و احتياط است.

انّ ... للشجاعة مقداراً، فان زاد عليه فهو تهور. [٦]

شجاعت اندازه‌اى دارد كه اگر از آن فراتر رود، تهوّر است.

[١] . نهج البلاغة، ترجمه معاديخواه، نامۀ ٤٥.

[٢] . ميزان الحكمة، ج ٢، ص ٢٢٧٤

[٣] . همان، حديث ٢٢٧٩.

[٤] . معراج السعادة، ص ٣٣.

[٥] . ميزان الحكمة، ج ٦، حديث ٩١٧١.

[٦] . همان، ٩١٧٣.