چنان كه اين معنا از آيه شريفه «وَالَّذينَ صَبَرُوا ابْتِغاءَ رَبِّهِمْ ...» «١» به خوبى استفاده مى‌شود. «٢» علامه طباطبايى (ره) در اين زمينه مى‌فرمايد: صبر يعنى خود دارى كردن از جزع و نا شكيبى و از دست ندادن امر تدبير. «٣» تبيين بيشتر مفهوم صبر مستلزم بيان چند نكته است: ١. صبر از ويژگى‌هاى انسان است. حيوانات به دليل فقدان عقل، صد در صد محكوم غرائزشان بوده و فرشتگان نيز به‌دليل فقدان غرايز و تمايلات نفسانى، پيوسته در طاعت الهى‌اند، اما اين انسان است كه به جهت صف‌آرايى عقل و نفس در وجود خويش، مى‌تواند در پرتو صبر و مقاومت در برابر تمايلات نفسانى، به عالى‌ترين مدارج كمال نايل شود. ٢. هرچند ماهيت وحقيقت صبر همان خويشتندارى است، اما قلمرو آن بسيار وسيع است؛ چنان كه غزالى مى‌گويد: اگر شكيبايى در برابر شهوات جنسى و شكمبارگى باشد، عفت نام دارد؛ اگر شكيبايى در برابر مصائب روزگار باشد، صبر نام دارد كه ضد آن جزع است ... اگر شكيبايى در برابر ثروتمندى و مال و مكنت باشد، ضبط نفس نام دارد (ظرفيت داشتن و خود را گم نكردن) كه ضد آن حالتى است كه «بَطَر» نام دارد؛ اگر شكيبايى در صحنه كارزار و ميدان جنگ باشد شجاعت و دليرى‌