امامان (ع) براى شيعيان نسبت به عالم برزخ اظهار نگرانى كرده‌اند؛ چنان كه امام صادق (ع) به يكى از شيعيانش فرمود: «در قيامت همه شما در سايه شفاعت پيامبر (ص) يا وصىّ او وارد بهشت مى‌شويد، امّا من به خدا قسم نگران عالم برزخ شما هستم.» «١» مفهوم اين سخن حضرت آن است كه انسان بايد در دنيا به گونه‌اى عمل كند كه بتواند در عالم برزخ حيات آسوده و بدون عذابى داشته باشد. س ١٦- آيا مردگان از ما خبر دارند؟ ج- بر اساس رواياتى كه از امامان (ع) رسيده است، همه مردگان (مؤمنين و كفار) از اعمال زندگان و بستگانشان خبر دارند. البته اين ارتباط و آگاهى يك طرفه است؛ به اين معنا كه زندگان از وضعيّت مردگانشان بى‌خبرند، اما مردگان به افراد زنده توجّه دارند و از مسائل آنان آگاهند. در اين‌باره به نقل روايتى از امام صادق (ع) اكتفا مى‌كنيم: مؤمن، بعد از مرگ، خانواده‌اش را زيارت مى‌كند و چيزهاى دوست داشتنى از اعمال آنان را مى‌بيند، امّا فرشته‌اى آن چيزهايى را كه او از آنها ناراحت مى‌شود- نظير گناه و معصيت- از ديده‌اش پنهان مى‌كند. كافر نيز به ديدار خانواده‌اش مى‌رود، امّا به عكس مؤمن، آن چيزها را كه ناراحت‌كننده است، مى‌بيند، امّا فرشته‌اى مانع مى‌شود كه چيزهايى را ببيند كه براى او خوشحال كننده است. «٢»