ثانياً، بر اساس معارف اسلامى در روايات و غير آنها دين حضرت ابراهيم پس از آمدن تورات موسى (ع) نسخ شده؛ چنان كه دين يهود پس از آمدن انجيل عيسى (ع) و دين مسيحيت پس از آمدن قرآن محمّد (ص) منسوخ گشته است. پس حضرت نمى‌تواند تابع دينى باشند كه چند مرحله قبل توسط اديان ديگر نسخ شده است. «١» ثالثاً، مفسّران گفته‌اند كه مراد از تبعيت حضرت از دين و ملّت ابراهيم حنيف اين است كه مشتركاتى در احكام ميان اين دو دين وجود دارد كه منشأ ظهور آن، دين ابراهيم (ع) است و مراد از تبعيت، پذيرفتن آن مشتركات در احكامى ازقبيل گرفتن شارب و گذاشتن ريش و غسل جنابت و طهارت گرفتن با آب و ديه مرد و ... مى‌باشد. «٢» تفسيرهاى ديگرى در مورد آيات ياد شده وجود دارد كه مجالى براى ذكر آنها نيست. «٣» پس از ابطال سه نظريّه مذكور مانعى براى پذيرفتن ديدگاه چهارم باقى نمى‌ماند؛ يعنى اينكه بگوييم حضرت قبل از بعثت از كامل‌ترين دين يعنى دين اسلام پي پاسخ به شبهات ج(١) ٣٨ نبوت و امامت ..... ص : ٢٨ روى مى‌كرد، امّا احكام اسلام و وظايف خود را نه به صورت وحى، بلكه به صورت‌هاى ديگر- مانند الهام‌هاى قلبى، تحديث (سخن گفتن با فرشته) و رؤياهاى صادق- دريافت مى‌كرد. امير مؤمنان (ع) در اين‌باره مى‌فرمايد: از روزى كه پيامبر از شير گرفته شد، خدا او را با بزرگ‌ترين فرشته قرين و