باشد، خداوند آن روز را آن قدر دراز خواهد كرد تا حضرت حجّت (عج) ظهور كند. «١» آنچه در اينجا مطرح است زمان پايان غيبت آن حضرت است. براى روشن شدن اين مسأله چند نكته را يادآور مى‌شويم.
الف- وقت ظهور: روايات زيادى تصريح دارد كه وقت ظهور حضرت مهدى (عج) از اسرار الهى است و تنها خداوند از آن آگاهى دارد و هر كس براى آن، وقت تعيين كند، دروغگو است. امام صادق عليه السلام در اين باره مى‌فرمايد:
كسى كه براى (ظهور) مهدى ما وقت تعيين كند، خود را در علم خدا شريك پنداشته و (به دروغ) ادعا كرده كه بر اسرار الهى واقف است. «٢» ب- نشانه‌هاى ظهور: در روايات، براى ظهور حضرت مهدى (عج) نشانه‌هايى ذكر شده است، مانند صيحه در ماه رمضان، خروج سفيانى، خروج خراسانى، كشته شدن نفس زكيّه، فرو رفتن زمين در بيداء «٣» و نشانه‌ها بطور كلّى به چند بخش تقسيم مى‌شوند: بعضى از آنها نشانه‌هاى دور به حساب مى‌آيند كه بسيارى از آن‌ها تحقق پيدا كرده است، و برخى ديگر، نزديك به دوران ظهور هستند. در تقسيم‌بندى ديگر، بعضى نشانه‌ها حتمى دانسته شده و بعضى ديگر غير حتمى. با توجه به اين تقسيم‌ها نمى‌توان از نشانه‌هاى ظهور، پى به زمان دقيق آن برد؛ زيرا هيچ ملازمه‌اى بين تحقق يكى از نشانه‌ها- حتى نشانه‌هاى حتمى- و ظهور در فاصله زمانى مشخص، وجود ندارد.
ج- سال ظهور: از روايات چنين برداشت مى‌شود كه سال ظهور، فرد خواهد بود.
امام صادق عليه السلام فرمود:
قائم (عج) ظهور نخواهد كرد مگر در سال‌هاى فرد، سال اول، سوّم، پنجم، هفتم و نهم.» د- روز ظهور: روز ظهور- طبق روايات- روز عاشورا است. از امام صادق عليه السلام نقل‌