درس بيست و سوم: امام رضا (ع) در دوران هارون و امين‌ هشتمين پيشواى شيعيان در يازدهم ذيقعده، سال ١٤٨ هجرى در مدينه متولد شد. «١» امام صادق عليه السلام پيش از ولادت نواده خويش، بارها از وى به‌عنوان عالم آل محمّد صلى الله عليه و آله ياد كرده آرزوى درك وجود او را مى‌نمود. «٢» نام وى على، كنيه‌اش ابوالحسن و مشهورترين لقب‌هايش رضا است كه از سوى پيامبر صلى الله عليه و آله و موسى بن جعفر عليه السلام به وى داده شده و بيانگر آن است كه آن حضرت در آسمان، مرضىّ خدا و در زمين، پسنديده رسول خدا صلى الله عليه و آله و امامان پس از آن حضرت است.» مادر حضرت رضا عليه السلام نجمه نام داشت كه امّ‌البنين، تُكتَم و خيزران نيز خوانده مى‌شد. وى همراه بردگان از آفريقا به مدينه آورده و توسط موسى بن جعفر از برده فروش خريده شد و بدين وسيله به بيت امامت راه يافت و افتخار همسرى پيشواى هفتم را پيدا كرد.
پيشواى هشتم به زيور اخلاق فردى و اجتماعى آراسته بود و در معاشرت با افراد مختلف با رفتار و برخوردهاى سازنده خويش، درس‌هاى آموزنده‌اى به همگان مى‌داد.
وى به همه انسان‌ها اعم از آزاد و برده، سفيد و سياه، ارج مى‌نهاد، با سياهان بر يك سفره مى‌نشست، با خدمتكاران انس داشت و در مواقع لازم با تذكرات لازم، ياران خويش را از فرو افتادن در دام فساد و انحراف بازمى‌داشت و در صورت بى‌توجهى و