نمى‌دانيم با مردم چگونه رفتار كنيم؟ اگر با آنان بدانچه از رسول خدا صلى الله عليه و آله شنيده‌ايم سخن بگوييم (از سر تمسخر) مى‌خندند و از سوى ديگر سكوت نيز نمى‌توانيم بكنيم. «١» پيشواى چهارم با درك عميق از اين واقعيّت تلخ در نخستين اقدام خود به بيان معارف و دستورات اسلام ناب محمدى صلى الله عليه و آله و ترويج آن در ميان مردم پرداخت. از اين رو مى‌بينيم بيشتر سخنان امام عليه السلام بيان معارف اسلام و مسائل اخلاقى بويژه ترغيب مسلمانان به زهد و بى رغبتى نسبت به دنيا است.
بر اثر تلاش‌هاى امام عليه السلام افراد زبده‌اى تربيت شدند و وجودشان منشأ آثار و بركات فراوانى شد. اسامى ١٧٠ نفر از پرورش يافتگان مكتب آن حضرت در كتاب‌هاى رجالى آمده است. «٢» و بدين ترتيب هر چه از حيات پربركت آن گرامى مى‌گذشت، وضع بهتر مى‌شد و رقم شيعيان و دوستان اهل بيت عليهم السلام رو به فزونى مى‌نهاد. امام صادق عليه السلام در حديثى كه پيش از اين يادآور شديم به اين تحول اشاره كرده و فرموده است: «ثُمَّ انَّ النّاسَ لَحِقُوا وَ كَثُرُوا».
نكته‌اى كه يادآورى آن در اينجا لازم است بهره‌بردارى امام عليه السلام از روش و تاكتيك جديدى است كه در زندگى سياسى و مبارزاتى امامان پيشين به اين عنوان مطرح نبود و آن بهره‌گيرى از سلاح دعا است. دعاهايى كه از امام چهارم وارد شده و هم اكنون در دسترس است از مجموع دعاهايى كه از پيامبر صلى الله عليه و آله و بقيّه امامان رسيده بيشتر است.
بيشتر دعاهاى آن حضرت در مجموعه‌اى به نام «صحيفه سجاديّه» كه زبور آل محمد صلى الله عليه و آله «٣» و انجيل اهل بيت عليهم السلام «٤» نام گرفته گرد آمده است.
اتخاذ اين روش از سوى امام عليه السلام در آن شرايط دو جنبه داشت: نخست جنبه سياسى كه در آن جوّ اختناق، اولًا حكومت به ماهيّت سياسى، عقيدتى و اخلاقى آن پى نمى‌برد و گمان مى‌كرد امام عليه السلام به‌خاطر گرفتارى‌هاى فراوانى كه برايش پيش آمده از