گروه ديگر با اساس حكومت مأمون، زمينه همكارى آنان با خليفه عباسى را منتفى مى‌ساخت و او را بر آن مى‌داشت تا براى بقاى خود چاره‌اى ديگر بينديشد.
انقلاب‌ها و شورش‌ها پيدايش و گسترش انقلاب‌ها و شورش‌ها عليه دستگاه خلافت عباسى از جمله عواملى بود كه بحران سياسى حكومت مأمون را شدّت بخشيده پايه‌هاى آن را بيش از پيش متزلزل مى‌ساخت. مهم‌ترين اين شورش‌ها و قيام‌ها عبارت است از:
١- شورش نصر بن شبث كه از عرب‌هاى متعصب بود و در ناحيه شمالى حلب عليه مأمون دست به قيام زد و گروه زيادى را گرد خود جمع كرد. «١» ٢- قيام ابن طباطباى علوى كه در كوفه صورت گرفت. وى مردم را به «الرّضا من آل محمّد» و عمل به كتاب خدا و سنّت پيامبر صلى الله عليه و آله فراخواند. مردم كوفه دعوت او را پذيرفته به گردش جمع شدند. «٢» ٣- نهضت ابوالسّرايا كه ادامه نهضت ابن طباطبا بود. او با حكومت درگير شد و پس از تسلط بر كوفه به نام خود سكّه زد و بطور رسمى قدرت را در دست گرفت. «٣» ٤- تحركات ديگر علويان از قبيل زيد بن موسى بن جعفر در بصره، «٤» ابراهيم بن موسى بن جعفر در يمن «٥» و حسين بن حسن افطس در مكّه «٦».
٥- حركت داوطلبان مبارزه با فساد عليه عدّه‌اى اوباش و شرور كه در بغداد به راهزنى مى‌پرداختند و افراد را مى‌ربودند. «٧»