تاريخ زندگى ائمه(ع) - رفیعی، علی - الصفحة ٨٢
كه خداوند در كتاب خود، مودّت و محبّت آنان را بر همگان واجب دانسته و فرموده است:
«قُلْ لا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ اجْراً الَّا الْمَوَدَّةَ فِى الْقُرْبى» «١» بگو: من هيچ پاداشى از شما بر رسالتم درخواست نمىكنم جز دوستى نزديكانم.
سخنان امام عليه السلام حاضران را تحت تأثير قرار داد و زمينه بيعت آنان را با فرزند پيامبر صلى الله عليه و آله فراهم ساخت؛ از اين رو به محض آنكه عبداللّه بن عباس بپا خاست و مردم را به بيعت وى فراخواند، همگان دعوت او را پذيرفتند؛ گروه گروه به آن حضرت روى آورده با وى بيعت كردند. «٢» با پخش خبر بيعت كوفيان با امام مجتبى عليه السلام در ديگر شهرها، همچون بصره، مدائن، حجاز، يمن و فارس، مردم آن سامان نيز با كوفيان در بيعت با امام حسن عليه السلام هماهنگ شدند. «٣» بدين ترتيب، دومين پيشواى شيعيان با بيعت عمومى و اختيارى مردم بويژه بزرگان و زبدگان مهاجر و انصار بر كرسى خلافت الهى تكيه زد و زمام امور مسلمانان را به دست گرفت.
امام عليه السلام در نخستين اقدامات، به تدبير امور ادارى و سياسى مملكت اسلامى پرداخت.
ضمن نصب يا ابقاى كارگزاران بر مناصب دولتى، دستورها و رهنمودهاى لازم را به آنها داد. «٤» شرايط سياسى آغاز امامت امام حسن عليه السلام مسؤوليّت زمامدارى را در شرايطى نامساعد، جوّى مضطرب و فضايى مسموم برعهده گرفت. وى براى سامان دادن امور كشور و رويارويى با دشمنان بويژه باند «قاسطين» بيش از هر جا مىبايد روى كوفه حساب باز مىكرد؛ درحالى كه آسمان كوفه به دنبال جنگهاى جمل، صفّين و نهروان كه هر سه در نزديكى آن و با شركت گسترده نيروهاى كوفى- در جبهه امام على عليه السلام- رخ داده بود. همچنان گرفته و غمبار و تاريك و فضايش آغشته به وسوسهها و نگرانيها بود.
بازماندگان كشتههاى جنگهاى ياد شده كه عمدةً در كوفه مىزيستند. در انتظار فرصتى بودند كه انتقام كشتگان خود را بگيرند. عامّه مردم، حتى بسيارى از آنان كه