است كه در سال نهم هجرى رخ داد. «١» امام حسن عليه السلام درحالى‌كه حدود شش سال از عمرش مى‌گذشت، در كنار برادر، پدر و مادرش از سوى پيامبر صلى الله عليه و آله در اين مراسم شركت كرد.
هيأت نجران با مشاهده چهره‌هاى نورانى هيأت اسلام و آگاهى‌از نسبت خويشاوندى نزديك آنان با پيامبر صلى الله عليه و آله، از انجام مباهله سر باز زده حاضر به پرداخت «جزيه» شدند. «٢» شركت امام حسن عليه السلام در رويدادهاى سياسى، اجتماعى و نظامى در عصر رسول خدا صلى الله عليه و آله به مورد ياد شده محدود نمى‌شود. گواهى آن بزرگوار در پاى قراردادى كه پيامبر صلى الله عليه و آله با قبيله «ثقيف» بست، «٣» و نيز بيعت با رسول خدا صلى الله عليه و آله در غزوه حديبيّه تحت عنوان «بيعت رضوان» «٤» از نمونه‌هاى بارز آن به‌شمار مى‌رود.
در دوران امامت پدر امام مجتبى عليه السلام پس از رحلت رسول خدا صلى الله عليه و آله حدود سى سال از عمر شريف خود را در محضر و مكتب تربيتى پدر بزرگوارش سپرى كرد. وى در تمامى دوران امامت امير مؤمنان عليه السلام همراه و هماهنگ با او بود؛ از بيدادگران انتقاد و از ستمديدگان حمايت مى‌كرد و پيوسته ناظر بر جريانات سياسى بود و در هر مورد تصميم مقتضى مى‌گرفت. شواهد و نمودارهاى برجسته اين دوران از زندگى آن حضرت را در دو بخش يادآور مى‌شويم.
١- دوران سكوت‌ رحلت جانسوز رسول خدا صلى الله عليه و آله، فتنه ويرانگر سقيفه و انحراف خلافت از بستر حقيقى خود، شهادت دلخراش و مظلومانه جگر پاره پيامبر صلى الله عليه و آله، بركنارى امير مؤمنان عليه السلام و بنى‌هاشم از قدرت، پراكندگى و اختلاف امّت و ... طوفان‌هاى سهمگينى بودند كه در اندك زمانى پى در پى بر اردوگاه مسلمانان حمله برده كيان آنان را در هم شكستند.