او از همان دوران كودكى در پرتو برخوردارى از هوشى سرشار و ادراكى عالى، در محضر پيامبر صلى الله عليه و آله حضور مى‌يافت و آيات قرآن را كه بر آن حضرت نازل مى‌شد و از زبان جدّ بزرگوارش مى‌شنيد، حفظ مى‌كرد و چون به خانه بازمى‌گشت بر مادرش مى‌خواند و فاطمه عليها السلام آنها را براى على عليه السلام نقل مى‌كرد. على عليه السلام با شگفتى از چگونگى فراگيرى آيات مى‌پرسيد. فاطمه عليها السلام مى‌گفت: از فرزندت حسن شنيده‌ام. «١» در منابع حديثىِ شيعه و اهل سنّت احاديث فراوانى از امام مجتبى عليه السلام نقل شده كه آن حضرت از پيامبر صلى الله عليه و آله شنيده و براى مردم نقل كرده است.
محبّت رسول خدا صلى الله عليه و آله به امام مجتبى‌ عليه السلام‌ رسول خدا صلى الله عليه و آله امام حسن عليه السلام را بسيار دوست مى‌داشت و اين محبّت را در مناسبت‌هاى مختلف ابراز كرد. به‌عنوان نمونه بُراء بن عازب مى‌گويد: پيامبر صلى الله عليه و آله را ديدم كه حسن را بر شانه خود داشت و مى‌فرمود: «خدايا من او را دوست دارم تو هم او را دوست بدار.» «٢» عايشه مى‌گويد: روش پيامبر صلى الله عليه و آله چنين بود كه حسن را مى‌گرفت و به خود مى‌چسبانيد، سپس مى‌فرمود:
«اللَّهُمَّ انَّ هذا ابْنى‌ فَاحِبَّهُ، وَ احِبَّ مَنْ يُحِبُّهُ.» «٣» خدايا! اين پسر من است؛ او را دوست بدار؛ دوستداران او را نيز دوست بدار.
رسول اكرم صلى الله عليه و آله از حسن و حسين عليهما السلام به دو گل خوشبوى بوستان محمّدى صلى الله عليه و آله ياد كرده است كه همواره آنها را مى‌بوييد. از ابو ايّوب انصارى نقل شده است كه مى‌گفت:
نزد رسول خدا صلى الله عليه و آله رفتم در حالى كه حسن و حسين عليهما السلام پيش روى آن حضرت بازى مى‌كردند. عرض كردم: اى رسول خدا آيا آن دو را دوست دارى؟ فرمود:
«وَ كَيْفَ لا احِبُّهُما وَ هُما رَيْحانَتاىَ مِنَ الدُّنْيا، اشُمُّهُما.» «٤»