جشن ولايتعهدى‌ مأمون در ماه رمضان سال ٢٠١ هجرى مجلس جشن باشكوهى برگزار كرد و امام رضا عليه السلام را به‌طور رسمى به ولايتعهدى برگزيد و همگان بر اين مسأله با آن حضرت بيعت كردند. «١» مأمون براى نشان دادن صداقت خود در اين كار، دست به اقدامات زير زد:
١- لباس سياه را كه شعار عباسيان بود از ميان برداشت و پوشيدن لباس سبز را كه شعار علويان بود سنّت كرد. «٢» ٢- دختر خود «ام حبيبه» را به امام رضا عليه السلام و دختر ديگرش «ام الفضل» را به حضرت جواد عليه السلام تزويج كرد. «٣» ٣- دستور داد به نام حضرت رضا عليه السلام سكّه زنند و خطبا همه جا به نام آن گرامى خطبه بخوانند. «٤» بازتاب اقدام مأمون‌ قضيّه ولايتعهدى امام رضا عليه السلام در جامعه اسلامى آن روز، بازتاب‌هاى متفاوتى داشت. علويان و مردم مدينه از آن استقبال كرده، دست از مخالفت و شورش عليه حكومت برداشتند و تا زمانى كه آن حضرت زنده بود، قيامى از آنان سر نزد. «٥» مردم كوفه از همان آغاز با مأمون بيعت نكردند و همچنان با وى مخالف بودند تا زمانى كه عباس بن موسى برادر امام رضا عليه السلام بدانجا رفت و مردم را به بيعت مأمون فراخواند. آنان- جز تعدادى اندك- از دعوت او سرپيچى كرده گفتند: اگر براى مأمون و پس از او براى‌