نفر مى‌شد تحت تعليم و تربيت مكتب اهل بيت عليهم السلام قرار دهد. اين جمع مستعدّ و تشنه كه به بهاى سنگينى فراهم آمده بود نمى‌بايد پس از شهادت پيشوايشان پراكنده و طعمه گرگان درنده شوند. امام كاظم عليه السلام به‌عنوان حجّت خدا و جانشين پدر وظيفه خود مى‌ديد بر كرسى تدريس و تربيت پيشواى ششم بنشيند و قافله‌سالار نهضت فرهنگى پدر گردد.
٣- در آن شرايط، خطر نفوذ فرهنگ‌هاى بيگانه در قلمرو فرهنگ اسلام ناب، خطرى جدّى و ويرانگرِ اصول و مبانى اعتقادى امّت مسلمان بود. امام كاظم عليه السلام براى جلوگيرى از نفوذ افكار الحادى در حوزه فرهنگى اسلام و پاسخگويى به نيازهاى فكرى و اعتقادى پيروان خود، محور فعّاليت‌هاى خويش را بر روى كارهاى فرهنگى متمركز كرد. گروه زيادى از حق‌جويان، دانشمندان و راويان حديث پس از شهادت امام صادق عليه السلام به فرزندش امام كاظم عليه السلام روى آورده و در طول مدتى كه آن گرامى در مدينه بود از محضرش استفاده مى‌كردند.
پيشواى هفتم با توانمندى و احاطه گسترده به اصول و مبانى مكتب و آگاهى از نيازمندى‌هاى جامعه، مجموعه ارزشمندى از احكام و معارف اسلامى در زمينه‌هاى مختلف اصول اعتقادى، فقه- درابواب گوناگون- تفسير، حديث، اخلاق، تاريخ انبياء و ...
را از خود به يادگار گذاشته كه در مجموعه‌هاى تاريخى، حديثى و تفسيرى گرد آمده است. «١» گستره فعاليّت‌هاى فرهنگى‌ تلاش‌هاى فرهنگى موسى بن جعفر عليه السلام به تبيين اصول و فروع مكتب محدود نمى‌شد، بلكه ابعاد ديگرى نيز داشت كه مهم‌ترين آنها عبارتند از:
الف- تربيت گروه زيادى از افراد مستعد: در منابع رجالى شمار پرورش‌يافتگان مكتب امام و راويان آن حضرت، ١٦٠، ٢٧٠ و ٣٢١ نفر ذكر شده است «٢» كه به احتمال‌