استغفار پياپى زنده مى‌داشت، هم پيمان سجده‌هاى طولانى و گريه‌هاى سرشار و مناجات بسيار و ناله و زارى پيوسته بود. «١» امام كاظم عليه السلام در همه فضائل و مكارم اخلاقى، سرآمد مردم زمان خود بود؛ ليكن كرم و سخاوت آن حضرت به حدّى مشهود و فراگير بود كه ضرب‌المثل شده بود.
ابن عنبه مى‌نويسد:
همواره نزد موسى بن جعفر كيسه‌هايى از زر بود و به هر كس كه مى‌رسيد و به احسان آن حضرت چشم داشت، مى‌بخشيد؛ بطورى كه كيسه‌هاى زر او ضرب‌المثل شده بود. «٢» امامت‌ امام كاظم عليه السلام در سال ١٤٨، پس از شهادت پدر بزرگوارش رهبرى شيعيان را برعهده گرفت و در مجموع دوران ٣٥ ساله امامت خود- كه در مدينه، بصره و بغداد سپرى شد- با چهار نفر از خلفاى عباسى به نام‌هاى منصور، مهدى، هادى و هارون معاصر بود.
شرايط سياسى دوران امامت امام كاظم عليه السلام از دو جهت حائز اهميّت است. نخست از آن جهت كه دو تن از مقتدرترين سلاطين بنى‌عباس (منصور و هارون) و دو تن از جبارترين آنان (مهدى و هادى) در آن حكومت مى‌كردند. در اين دوران برخلاف اواخر دوران بنى‌اميّه، و ده ساله نخست دوران بنى‌عباس و دوران پس از مرگ هارون كه در هر يك، حكومت مسلّط وقت به نحوى تهديد مى‌شد، تهديدى جدّى دستگاه خلافت را نمى‌لرزاند و خليفه را از جريان عميق و مستمر دعوت اهل بيت عليهم السلام غافل نمى‌ساخت.
ويژگى ديگر، پراكندگى و اختلافى بود كه در ميان نيروهاى خودى بر سر مسأله امامت پديد آمده بود. تعبير نصر بن قابوس يكى از اصحاب امام صادق عليه السلام در اين باره چنين است:
«فَلَمَّا تُوُفِّىَ ابُو عَبِداللَّهِ عليه السلام ذَهَبَ النَّاسُ يَميناً وَ شِمالًا» «٣» هنگامى كه امام صادق عليه السلام در گذشت مردم به راست و چپ رفتند.