تاريخ زندگى ائمه(ع) - رفیعی، علی - الصفحة ١٧٤
شركت كرده بود، در اجتماع عظيم حُجّاج، خطابهاى ايراد كرد و ضمن آن، در مورد رهبرى و امامت اهل بيت عليهم السلام فرمود:
حمد و سپاس خداى را كه محمّد صلى الله عليه و آله را بحق فرستاد، و ما را به او كرامت بخشيد. ما برگزيدگان خدا در ميان مردم هستيم. رستگار كسى است كه پيرو ما باشد و سيه روز و تيرهبخت، آنكه با ما دشمنى ورزد. برخى از مردم در زبان نسبت به ما اظهار دوستى مىكنند در حالى كه قلباً دوستدار دشمنان ما هستند ... «١» اين سخنرانى امام عليه السلام باعث شد كه هشام به حاكم مدينه دستور دهد تا آن دو بزرگوار را به شام احضار كند. «٢» ٢- فشار اقتصادى دولت اموى به جاى توجّه به افزايش توليد و ايجاد امكانات براى افزايش درآمد، بيشتر بر اخذ ماليات و خراج دولتى تكيه داشت و هر خليفهاى كه روى كار مىآمد بر ميزان قبلى مىافزود.
آنان دهقانان و كشاورزان را مجبور مىكردند- علاوه بر پرداخت مالياتهاى رسمى- به رسم ساسانيان، مالياتى به نام «هداياى نوروزى» بپردازند و نخستين كسى كه آن را رسميت داد معاويه بود. درآمد هداياى نوروز يكسال كوفه و اطراف آن بالغ بر سيزده ميليون درهم شد تا چه رسد به نقاط ديگر مثل هرات، خراسان، يمن و ... «٣» وضع نابسامان اقتصادى در همه جا، مخصوصاً در عراق- مقر تيولداران بزرگ بنىاميّه و منطقه حاصلخيز و پر بركت كه غالباً مخصوص خليفه يا سران دولت او بود- و حيف و ميلهاى زمامداران و اطرافيانشان حالت عجيبى به كشور گسترده اسلامى داده بود. «٤»