خلاصه‌ امام جواد (ع) بخش عمده زندگى خود را همزمان با مأمون خليفه دانا و دوروى عباسى گذراند. او با مكر و حليه‌هاى فراوان سعى داشت امام (ع) را از مقام قدسى پايين آورده و به زر، زيور و فساد خلافت بيالايد و روش خود را كه در مورد امام رضا عليه السلام به سنگ خورده بود، در مورد امام جواد عليه‌السلام به هدف برساند.
او در نخستين اقدام، امام جواد (ع) را به مركز خلافت احضار كرد تا علاوه بر نظارت مستقيم بر ايشان به اهداف خود جامه عمل بپوشاند. مأمون در راستاى اجراى مقاصد خود، دخترش را به عقد امام درآورد و سعى كرد مجلس با شكوه با اسراف و ريخت و پاشهاى فراوان به راه اندازد به طورى كه هم امام را در آن سهيم جلوه دهد و هم توجه آن حضرت را به مظاهر دنيوى جلب كند ولى امام (ع) با برخورد عفيفانه خود او را ناكام ساخت.
مأمون در اقدامى ديگر مجالس بحث و مناظره راه انداخت تا بلكه در يك مورد امام را شكست دهد ولى در همه مراحل شكست خورد. زمانى تصميم گرفت به زور به امام (ع) مشروب بخوراند تا شيعيان او را مست ببينند، ولى بعد از مشاوره فهميد كه اين كار نيز خود دليلى بر حقانيت امام خواهد بود.
مأمون كه نتوانسته بود قداست امام را خدشه‌دار كند و تمام اقداماتش را ناكام مى‌ديد تصميم به قتل آن حضرت گرفت و شبى در حال مستى بر او حمله كرد ولى امام (ع) به طور معجزه‌آسايى نجات يافت.
پرسش‌ ١- اهداف مأمون از احضار امام (ع) به بغداد چه بود؟
٢- چرا مأمون براى امام (ع) مجالس مناظره ترتيب مى‌داد؟
٣- هدف مأمون از برگزارى عروسى تجمّلاتى چه بود؟
٤- چه شد كه مأمون از تصميم خوراندن مشروب به امام منصرف شد؟
٥- چرا مأمون تصميم به قتل امام (ع) گرفت؟
تاريخ زندگانى امام جواد(ع) ١٦٠ برخورد و اعلام انزجار ص : ١٥٨