غير بالغ از سوى خدا جايز باشد بايد مكلّف ساختن غيربالغ نيز از سوى او روا باشد؛ پس همانطور كه معقول نيست فرد غيربالغ بار تكليف را بر دوش كشد، دستور به پيروى از او هم نارواست. «١» شرايط فرهنگى آغاز امامت‌ جهان اسلام در آغاز امامت حضرت جواد عليه السلام از جهت سياسى، اقتصادى و فرهنگى در اوج عظمت و قدرت قرار داشت و هر روز كه بر مسلمانان مى‌گذشت، سرزمينهاى تازه‌اى بر قلمرو آنان افزوده مى‌شد و سرمايه‌ها و ثروتهاى زيادى به مركز خلافتِ اسلامى سرازير مى‌گشت.
يكى از دستاوردهاى مهمّ و ارزشمند توسعه قلمرو اسلامى، آشنايى مسلمانان با علوم و فرهنگهاى ملل مختلف جهان بود.
فرصتى كه در اختيار برخى از پيشوايان همچون امام صادق و امام رضا عليهماالسلام در جهت تبيين و گسترش ابعاد گوناگون علوم از راه تعليم و تربيت و بحث و مناظره با رهبران كيشهاى مختلف قرار گرفت، همچنين علاقه و توجّهى كه بعضى از حاكمان عباسى مانند «مأمون» در زمينه مسائل علمى و فرهنگى از خود نشان دادند، دو عامل مهمّ ديگرى بود كه موجبات يك نهضت همه جانبه علمى و فرهنگى را در جامعه اسلامى فراهم ساخت.