ثَلاثٌ يَجْلِبْنَ المَوَدّة: الْانْصافُ فِى الْمُعاشِرَةِ وَ الْمُواساةُ فِى‌الشِدَّةِ و الرُّجُوعُ عَلى قَلْبٍ سَليم» «١» سه چيز سبب جلب محبت ديگران است: انصاف در معاشرت، برابرى و مواسات در سختيها و بازگشت به قلبى صاف و پاك.
در اين درس به گوشه‌هايى از رفتار و اخلاق اجتماعى امام محمد تقى عليه السلام اشاره مى‌كنيم:
١- جود و بخشش‌ پيشواى نهم عليه السلام از نظر جود و سخاوت در مرتبه‌اى قرار داشت كه اين صفت از ويژگيهاى آن حضرت قرار گرفت و به «جوادالائمه» ملقّب گشت. صفدى مى‌نويسد:
امام جواد عليه السلام هر سال بيش از يك ميليون درهم بين نيازمندان مدينه تقسيم مى‌كرد. «٢» امام‌جواد (ع) بخشش به‌كسانى‌كه بر او حقى دارند را بر خود لازم مى‌دانست و مى‌فرمود:
«مِنْ سَخاءِ الْمَرْءِ بِرَّهُ بِمَنْ يَجِبُ حَقُّهُ عَلَيْهِ» «٣» از نشانه‌هاى سخاوت مرد بخشش به كسانى است كه بر او حقى دارند.
ابوهاشم مى‌گويد:
ابوجعفر (ع) كيسه‌اى‌محتوى سيصددينار به من داد تا آن را براى بعضى از پسرعموهايش ببرم. «٤» اسماعيل بن عباس هاشمى گويد:
روز عيدى خدمت امام جواد عليه السلام رسيدم و از تنگدستى به آن حضرت شكايت كردم.