زنان و سياست در اسلام - زمانی، حبیب - الصفحة ٤٠

ثبت كرده‌اند. «١» اين بيعتها بر پايه اطاعت از خداوند متعال و رسول گرامى اسلام و ترك نافرمانى از خدا و رسولش بود و بر اساس آن مسلمين از دستورهاى دين مقدس اسلام و حكومت نوپاى اسلامى اطاعت مى‌كردند. «٢» در دوران رسول اللَّه (ص) بيعتهاى متعددى صورت پذيرفت. نخستين بيعتى كه در زمان پيامبر (ص) در مكه صورت پذيرفت، بيعتى است كه به نام «بيعت عشيرت» «٣» مشهور گرديده است و اين بيعت سه سال پس از بعثت بود. «٤» دومين بيعت كه در مكه انجام گرفت بيعت نخستين پيامبر (ص) در عقبه با دوازده تن از اهل يثرب بود. سومين بيعت يك سال پس از بيعت عقبه اول در همانجا بود كه اين بار هفتاد و سه مرد و دو زن با پيامبر (ص) بيعت كردند. «٥» در اين بيعت نمايندگان مردم يثرب متعهد شدند به خدا شرك نورزند، دزدى و زنا نكنند، فرزندان خود را نكشند، دروغ و بهتان بر كسى نبندند، از پيامبر (ص) اطاعت كنند و با دستورات وى مخالفت نورزند. «٦» بيعت عقبه اول و دوم در واقع زمينه‌ساز شكل‌گيرى نظام سياسى مستحكم و منسجم اسلامى در مدينه بود. پس از هجرت رسول‌اللَّه (ص) از مكه به مدينه نيز بيعتهايى ميان پيامبر (ص) با نمايندگان سراسر مردم شبه جزيره عربستان صورت گرفت. اين نمايندگان نزد پيامبر مى‌آمدند و با نهادن دست خود در دست ايشان، وفادارى خويش را اعلام مى‌كردند. از مهم‌ترين بيعتها بيعت رضوان «٧» بود. بيعت مسلمانان با على (ع) در روز غدير خم نيز از بيعتهاى مهم دوران رسول اللَّه بود.
پس از رحلت رسول اكرم (ص) بيعت در سراسر دوران خلافت خلفاى راشدين، امويان، عباسيان و حتى خوارج و فاطميان و ديگر كسانى كه دعوى زعامت مسلمانان را داشتند، رسمى جارى و طبيعى‌ترين شيوه انتقال و تثبيت حكومت محسوب مى‌شد. «٨»