زنان و سياست در اسلام - زمانی، حبیب - الصفحة ٥٣

جهاد جهاد از مهم‌ترين نمادهاى حضور فعال زنان در امور سياسى است كه در اين بخش به آن خواهيم پرداخت. جهاد به معناى به كار بستن توان در دفع دشمن است. «١» در تعريف اصطلاحى جهاد نيز چنين گفته‌اند: «معناى شرعى و اصطلاحى جهاد عبارت است از نثار جان و مال و توان در راه اعتلاى اسلام و برپا داشتن مقامهاى ايمان.» «٢» جهاد مبارزه در راه خداست؛ مبارزه‌اى كه به نيت كسب رضاى الهى و امتثال امر او انجام مى‌شود. قرآن كريم از عظمت جهاد بسيار سخن گفته و به تمجيد مجاهدان پرداخته است «٣»؛ تا جايى كه حتى به نفس زدن اسبهاى مجاهدان و گرد و غبار ناشى از حركت سريع آنها قسم ياد كرده است. «٤» در عرصه جهاد نيز زنان همانند مردان مخاطب وحى و مسئول‌اند و بايد از جان، مال، ناموس و اعتقاد مسلمانان دفاع نمايند. آنچه از بررسى‌هاى وسيع در متون اسلامى و ساير منابع روشن مى‌شود اين است كه زنان با حفظ حدودى كه شارع مقدس براى آنان تعيين فرموده است، در عرصه جهاد و صحنه‌هاى مختلف نظامى نقش آفرينى كرده‌اند. در اينجا نمونه‌هاى مختلفى از شركت زنان را در اين عرصه بيان مى‌داريم.
زنان و جهاد در عصر رسالت‌ در دوران رسول‌اللَّه (ص) حدود ٧٥ جنگ (٢٧ غزوه و ٤٨ سريه) اتفاق افتاد. در اين پيكارها زنان نيز به ميزان توان خويش در صحنه رزم با دشمنان خدا حضور داشته و در حمايت از اسلام كوشيده‌اند. در تاريخ جنگهاى عصر پيامبر (ص) نام زنانى ثبت شده كه براى آبرسانى، پرستارى از مجروحان و مداواى آنها «٥»، تهيه غذا براى رزمندگان و انتقال مجروحان و اجساد مطهر شهدا، همراه آن حضرت در جهاد شركت نمودند و نامشان را در تاريخ جاودانه ساختند.