عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس (ج5) - منصورنژاد، محمد؛ شيخيان، على - الصفحة ٥٦ - فصل سوم بسيج اقشار مختلف مردم
يكى از جنبههاى مثبت ديگر قضيه اين است كه مردم تهران آزمايش خوبى در اين حوادث نشان دادند. دو سال پيش هم كه مسأله بمباران تهران بود و منجر شد به راهپيمايى روز قدس، خيلى تجربه مفيد و سودمندى براى دنيا بود. آنها كه هنوز نتوانستهاند ملت ايران را بشناسند، برداشتشان اين بود كه مردم تهران، مردم رفاهطلب و آسايشخواهى هستند و تحمل بمباران و جنگ موشكى ندارند. همين نماز جمعه گذشته نشان داد كه چطور مردم در زير بمباران بيشتر از جمعههاى ديگر حضور پيدا كرده بودند و اگر يك بيگانهاى وارد تهران شود و بخواهد منصفانه با قضايا برخورد كند، مىبيند كه گويا در تهران هيچ اتفاقى نيفتاده و مردم زندگى طبيعى خود را ادامه مىدهند. [١]
مهندس مير حسين موسوى، نخستوزير زمان جنگ در بارۀ نقش مردم در دفاع مقدس گفته است:
نقش اصلى از آن مردم است و دولت هم اگر مردم كمك نكنند و نخواهند، نمىتواند در خدمت جبههها و جنگ باشد. همين كمك مادى مردم قابل احصاء نيست. خيلى از كمكها هست كه جايى ضبط نمىشود و ضبطشدنى هم شايد نباشد، مثل كمكهاى مستقيم مردم به جبههها يا نيروى انسانى داوطلبى كه در جبههها و در مناطق جنگى مشغول كار است. . . مهّمتر از تمام اين كمكها، كمك معنوى مردم به جنگ است. امروز در سراسر كشور شعار جنگ جنگ تا پيروزى طنينانداز است و اين ميل براى سركوبى متجاوزين قابل اندازهگيرى با مسائل مادّى نيست. [٢]
شهيد چمران از دلايل غافلگيرى دشمن در جنگ را عدم محاسبه حضور داوطلبانه و هماهنگ آحاد مردم در جبههها مىدانست:
[١] . پاسدار اسلام، ش ٧٦، فروردين ٦٧، ص ٣٣.
[٢] . جمهورى اسلامى (ويژهنامه) ،٢/٧/٦٢، ص ٣.